A foreign company may need a Foreign Business License when it is considered a “foreigner” under Thai law and intends to operate a restricted business in Thailand. The key point is not only the shareholding structure, but also the actual business activity.
Under the Foreign Business Act, a Thai registered company may be treated as foreign if at least half of its capital shares are held by foreign individuals or foreign juristic persons. A branch office of an overseas company is also generally treated as foreign.
It is important to note that the Foreign Business Act controls “business activities,” not individual occupations. The question is not only whether a foreign person works in Thailand, but whether the company itself is carrying on a restricted business.
How to Consider Whether a Foreign Business License Is Required
The company should normally consider three questions.
First, is the company considered foreign under the law?
This includes a foreign juristic person, a branch office of an overseas company, or a Thai company with at least half of its shares held by foreigners.
Second, what is the actual business activity?
The company should review its registered objectives, contracts, invoices, service scope, revenue model, customers, and day-to-day operations.
Third, does the activity fall under List One, List Two, or List Three of the Foreign Business Act?
If yes, the company may be prohibited from operating the business, or may need a Foreign Business License or Foreign Business Certificate before starting the activity.
List One: Businesses Generally Prohibited to Foreigners
List One covers businesses that foreigners are generally not permitted to operate for special reasons. These include:
1. Newspaper business, radio broadcasting business, or television station business
2. Rice farming, plantation, or crop growing
3. Animal farming
4. Forestry and wood processing from natural forests
5. Fishery, specifically fishing of marine animals in Thai waters and Thailand’s specific economic zone
6. Extraction of Thai herbs
7. Trading and auctioning of Thai antiques or objects of historical value
8. Making or casting Buddha images and monk alms bowls9. Land trading
These businesses are highly sensitive because they involve land, natural resources, culture, agriculture, media, and national interests.
List Two: Businesses Related to National Security, Culture, Natural Resources, or Environment
List Two covers businesses that affect national safety or security, arts and culture, traditions, local handicrafts, natural resources, or the environment. Foreigners may need special approval before operating these businesses.
List Two can be grouped into three main categories.
1. Businesses Related to National Safety or Security
These include:
1. Production, sale, and maintenance of firearms, ammunition, gunpowder, explosives, and related components
2. Production, sale, and maintenance of armaments, ships, aircraft, military vehicles, and military equipment
3. Domestic transportation by land, water, or air, including domestic aviation
2. Businesses Affecting Arts, Culture, Traditions, or Local Handicrafts
These include:
1. Trading in antiques or objects of Thai art and handicraft
2. Production of carved wood
3. Silkworm rearing, Thai silk production, Thai silk weaving, and Thai silk printing
4. Production of Thai musical instruments
5. Production of goldware, silverware, nielloware, bronze ware, lacquerware, or similar Thai traditional products
6. Production of bowls or earthenware that represent Thai arts and culture
3. Businesses Affecting Natural Resources or the Environment
These include:
1. Production of sugar from sugarcane
2. Salt farming, including underground salt
3. Rock salt production
4. Mining, including stone blasting or crushing
5. Wood processing for furniture or utensils
List Two businesses are less common for general foreign service companies, but they are important for businesses involving transportation, manufacturing, natural resources, cultural products, or sensitive industries.
List Three: Businesses in Which Thai Nationals Are Not Yet Ready to Compete
List Three is the most important list in practice because it covers many common business activities conducted by foreign-owned companies. If a foreign company conducts a business under List Three, it generally needs a Foreign Business License unless an exemption or Foreign Business Certificate applies.
List Three includes:
1. Rice milling and production of flour from rice or farm plants
2. Fishery, specifically aquatic animal breeding
3. Forestry from planted forests
4. Production of plywood, veneer, chipboard, or hardboard
5. Production of lime
6. Accounting service business
7. Legal service business
8. Architectural service business
9. Engineering service business
10. Construction business, except certain large or specially permitted construction activities
11. Brokerage or agency business, except certain permitted cases such as securities brokerage, group procurement, or international trading activities meeting specific conditions
12. Auction business, except certain international auctions or permitted cases
13. Domestic trade related to native agricultural products not otherwise prohibited by law
14. Retail business where the total minimum capital is less than the required threshold, or where the minimum capital for each store is below the required threshold
15. Wholesale business where the minimum capital for each store is below the required threshold
16. Advertising business
17. Hotel business, except hotel management service
18. Guided tour business
19. Sale of food or beverages
20. Plant cultivation, propagation, or improvement
21. Other service businesses, except service businesses specifically exempted by regulations
In practice, item 21, “other service businesses,” is very broad. This is why many foreign-owned companies providing consulting, management services, technical services, software support, back-office services, or group services need to carefully review whether a Foreign Business License is required.
Examples of Businesses That Often Need Careful Review
A foreign-owned company should be especially careful if it performs any of the following activities in Thailand:
- Consulting or management services
- Technical support or engineering-related services
- Accounting, tax, legal, architectural, or engineering services
- Software implementation, support, or maintenance services
- Marketing or advertising services
- Restaurant, café, or food and beverage business
- Hotel or hospitality business
- Retail or wholesale trading
- Procurement, agency, or brokerage services
- Shared services or management support to group companies
- Services charged to Thai customers or Thai group companies
The key question is not only what is written in the company’s objectives, but what the company actually does and how it earns revenue.
Foreign Business License vs Foreign Business Certificate
A Foreign Business License is generally required when a foreign company applies for permission to operate a restricted business, especially a List Three business.
A Foreign Business Certificate may apply where the foreign company is entitled to operate the business under a special law, investment promotion, industrial estate privilege, or treaty. For example, certain BOI-promoted businesses may apply for a certificate rather than a license.
Therefore, a foreign company should not assume that BOI promotion automatically covers all activities. The scope of the promoted activity and the actual service provided should be reviewed carefully.
Why This Matters for Accounting, Tax, and Audit
Foreign Business License issues are not only legal matters. They may also affect accounting, tax, audit, and financial statement disclosure.
For example, if a company earns service income from an activity that may require a license, the auditor may need to understand whether the company has the required approval. If the company operates without the required license, there may be legal exposure, penalties, going concern implications, or disclosure considerations.
The accounting team should also ensure that the company’s revenue descriptions, invoices, contracts, and service agreements are consistent with the permitted business scope.
Practical Checklist Before Starting Business
Before starting operations, a foreign company should review:
1. Shareholding structure
2. Whether the company is considered foreign under the law
3. Registered business objectives
4. Actual business activities
5. Contracts with customers or group companies
6. Revenue model and invoice descriptions
7. Whether the activity falls under List One, List Two, or List Three
8. Whether BOI, treaty, or other privileges apply
9. Whether a Foreign Business License or Foreign Business Certificate is required10. Accounting, tax, payroll, work permit, and audit implications
Summary
A foreign company does not need a Foreign Business License in every case. The requirement depends on whether the company is considered foreign and whether its actual business activity is restricted under the Foreign Business Act.
List One businesses are generally prohibited. List Two businesses are sensitive businesses requiring special approval. List Three businesses are the most common in practice and include many service businesses, retail, wholesale, advertising, hotel, food and beverage, accounting, legal, architectural, engineering, and other service businesses.
Before starting operations in Thailand, a foreign company should review both its ownership structure and actual business activities. This helps reduce legal, accounting, tax, audit, and compliance risks.
บริษัทต่างชาติอาจต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว หากบริษัทเข้าข่ายเป็น “คนต่างด้าว” ตามกฎหมาย และจะประกอบธุรกิจที่กฎหมายจำกัดไว้ในประเทศไทย ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่ดูเพียงโครงสร้างผู้ถือหุ้น แต่ต้องดูด้วยว่าบริษัททำธุรกิจอะไรจริง
ตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว บริษัทที่จดทะเบียนในประเทศไทยอาจถือเป็นคนต่างด้าว หากมีหุ้นตั้งแต่กึ่งหนึ่งถือโดยบุคคลต่างชาติหรือนิติบุคคลต่างชาติ ส่วนสำนักงานสาขาของบริษัทต่างประเทศ โดยทั่วไปก็ถือเป็นคนต่างด้าวเช่นกัน
ควรเข้าใจก่อนว่า กฎหมายนี้ควบคุม “ประเภทธุรกิจ” ไม่ใช่ “อาชีพของบุคคล” ดังนั้นคำถามสำคัญไม่ใช่เพียงว่ามีชาวต่างชาติทำงานในบริษัทหรือไม่ แต่ต้องดูว่าบริษัทกำลังประกอบธุรกิจที่กฎหมายจำกัดไว้หรือไม่
วิธีพิจารณาว่าต้องขอใบอนุญาตหรือไม่
บริษัทควรพิจารณา 3 เรื่องหลัก
เรื่องแรก บริษัทเข้าข่ายเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายหรือไม่ เช่น เป็นนิติบุคคลต่างประเทศ เป็นสำนักงานสาขาของบริษัทต่างประเทศ หรือเป็นบริษัทไทยที่มีต่างชาติถือหุ้นตั้งแต่กึ่งหนึ่งขึ้นไป
เรื่องที่สอง บริษัททำธุรกิจอะไรจริง
ควรดูวัตถุประสงค์บริษัท สัญญา ใบแจ้งหนี้ ขอบเขตงานบริการ รูปแบบรายได้ ลูกค้า และกิจกรรมที่ทำจริงในแต่ละวัน
เรื่องที่สาม ธุรกิจนั้นอยู่ในบัญชีหนึ่ง บัญชีสอง หรือบัญชีสามท้ายพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวหรือไม่
หากอยู่ในบัญชีดังกล่าว บริษัทอาจถูกห้ามประกอบธุรกิจ หรือต้องขอใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองก่อนเริ่มดำเนินงาน
บัญชีหนึ่ง: ธุรกิจที่โดยทั่วไปไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจ
บัญชีหนึ่งเป็นธุรกิจที่กฎหมายไม่อนุญาตให้คนต่างด้าวประกอบธุรกิจด้วยเหตุผลพิเศษ ได้แก่
1. การทำกิจการหนังสือพิมพ์ สถานีวิทยุกระจายเสียง หรือสถานีวิทยุโทรทัศน์
2. การทำนา ทำไร่ หรือทำสวน
3. การเลี้ยงสัตว์
4. การทำป่าไม้และการแปรรูปไม้จากป่าธรรมชาติ
5. การทำการประมง เฉพาะการจับสัตว์น้ำในน่านน้ำไทยและเขตเศรษฐกิจจำเพาะของประเทศไทย
6. การสกัดสมุนไพรไทย
7. การค้าและการขายทอดตลาดโบราณวัตถุของไทย หรือวัตถุที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์ของประเทศ
8. การทำหรือหล่อพระพุทธรูป และการทำบาตร
9. การค้าที่ดิน
ธุรกิจในบัญชีหนึ่งมักเกี่ยวข้องกับที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติ เกษตรกรรม วัฒนธรรม สื่อ และประโยชน์สำคัญของประเทศ
บัญชีสอง: ธุรกิจที่เกี่ยวกับความมั่นคง ศิลปวัฒนธรรม ทรัพยากรธรรมชาติ หรือสิ่งแวดล้อม
บัญชีสองเป็นกลุ่มธุรกิจที่มีผลกระทบต่อความปลอดภัยหรือความมั่นคงของประเทศ ศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี หัตถกรรมพื้นบ้าน ทรัพยากรธรรมชาติ หรือสิ่งแวดล้อม การประกอบธุรกิจกลุ่มนี้อาจต้องได้รับอนุญาตเป็นกรณีพิเศษ
บัญชีสองแบ่งได้เป็น 3 หมวดหลัก
1. ธุรกิจที่เกี่ยวกับความปลอดภัยหรือความมั่นคงของประเทศ ได้แก่
1. การผลิต จำหน่าย และซ่อมบำรุงอาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน ดินปืน วัตถุระเบิด และส่วนประกอบ
2. การผลิต จำหน่าย และซ่อมบำรุงอาวุธยุทโธปกรณ์ เรือ อากาศยาน ยานพาหนะทางทหาร และอุปกรณ์ทางทหาร
3. การขนส่งทางบก ทางน้ำ หรือทางอากาศในประเทศ รวมถึงกิจการการบินในประเทศ
2. ธุรกิจที่มีผลกระทบต่อศิลปวัฒนธรรม จารีตประเพณี และหัตถกรรมพื้นบ้าน ได้แก่
1. การค้าของเก่าหรือศิลปวัตถุที่เป็นงานศิลปกรรมหรือหัตถกรรมไทย
2. การผลิตเครื่องไม้แกะสลัก
3. การเลี้ยงไหม การผลิตเส้นไหมไทย การทอผ้าไหมไทย หรือการพิมพ์ลวดลายผ้าไหมไทย
4. การผลิตเครื่องดนตรีไทย
5. การผลิตเครื่องทอง เครื่องเงิน เครื่องถม เครื่องทองลงหิน หรือเครื่องเขิน
6. การผลิตถ้วยชามหรือเครื่องปั้นดินเผาที่เป็นศิลปวัฒนธรรมไทย
3. ธุรกิจที่มีผลกระทบต่อทรัพยากรธรรมชาติหรือสิ่งแวดล้อม ได้แก่
1. การผลิตน้ำตาลจากอ้อย
2. การทำนาเกลือ รวมถึงการทำเกลือสินเธาว์
3. การทำเกลือหิน
4. การทำเหมือง รวมถึงการระเบิดหรือย่อยหิน
5. การแปรรูปไม้เพื่อทำเครื่องเรือนและเครื่องใช้สอย
ธุรกิจในบัญชีสองอาจไม่ใช่ธุรกิจที่บริษัทให้บริการทั่วไปพบเจอบ่อย แต่มีความสำคัญสำหรับธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการขนส่ง การผลิต ทรัพยากรธรรมชาติ วัฒนธรรม หรืออุตสาหกรรมที่มีความอ่อนไหว
บัญชีสาม: ธุรกิจที่คนไทยยังไม่มีความพร้อมที่จะแข่งขันกับคนต่างด้าว
บัญชีสามเป็นบัญชีที่พบได้บ่อยที่สุดในทางปฏิบัติ เพราะครอบคลุมธุรกิจบริการและธุรกิจพาณิชย์จำนวนมาก หากบริษัทต่างชาติประกอบธุรกิจในบัญชีสาม โดยทั่วไปต้องขอใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว เว้นแต่เข้าข้อยกเว้นหรือมีสิทธิขอหนังสือรับรอง
ธุรกิจในบัญชีสาม ได้แก่
1. การสีข้าว และการผลิตแป้งจากข้าวและพืชไร่
2. การทำการประมง เฉพาะการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
3. การทำป่าไม้จากป่าปลูก
4. การผลิตไม้อัด แผ่นไม้วีเนียร์ ชิปบอร์ด หรือฮาร์ดบอร์ด
5. การผลิตปูนขาว
6. การให้บริการทางบัญชี
7. การให้บริการทางกฎหมาย
8. การให้บริการทางสถาปัตยกรรม
9. การให้บริการทางวิศวกรรม
10. การก่อสร้าง ยกเว้นบางกรณี เช่น งานก่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่หรือกรณีที่กฎหมายกำหนดให้ยกเว้น
11. การเป็นนายหน้าหรือตัวแทน ยกเว้นบางกรณี เช่น นายหน้าซื้อขายหลักทรัพย์ การจัดซื้อให้บริษัทในเครือ หรือการค้าระหว่างประเทศที่เข้าเงื่อนไข
12. การขายทอดตลาด ยกเว้นบางกรณี เช่น การขายทอดตลาดระหว่างประเทศที่ไม่เกี่ยวกับโบราณวัตถุหรือศิลปวัตถุไทย
13. การค้าภายในเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์หรือผลิตผลทางการเกษตรพื้นเมืองที่ยังไม่มีกฎหมายห้ามไว้
14. การค้าปลีกสินค้าทุกประเภทที่มีทุนขั้นต่ำรวมต่ำกว่าเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด หรือมีทุนขั้นต่ำของแต่ละร้านต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด
15. การค้าส่งสินค้าทุกประเภทที่มีทุนขั้นต่ำของแต่ละร้านต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด
16. การโฆษณา
17. การทำกิจการโรงแรม ยกเว้นบริการจัดการโรงแรม
18. การนำเที่ยว
19. การขายอาหารหรือเครื่องดื่ม
20. การทำกิจการเพาะขยายหรือปรับปรุงพันธุ์พืช
21. การทำธุรกิจบริการอื่น ยกเว้นธุรกิจบริการที่กำหนดให้ยกเว้นตามกฎกระทรวง
ในทางปฏิบัติ ข้อ 21 เรื่อง “ธุรกิจบริการอื่น” เป็นประเด็นที่กว้างมาก และเป็นเหตุผลที่บริษัทต่างชาติหลายแห่งต้องตรวจสอบเรื่องใบอนุญาตอย่างละเอียด โดยเฉพาะบริษัทที่ให้บริการคำปรึกษา บริหารจัดการ บริการทางเทคนิค สนับสนุนซอฟต์แวร์ บริการหลังบ้าน หรือให้บริการแก่บริษัทในกลุ่ม
ตัวอย่างธุรกิจที่ควรตรวจสอบเป็นพิเศษ
บริษัทต่างชาติหรือบริษัทไทยที่มีต่างชาติถือหุ้นตั้งแต่กึ่งหนึ่งขึ้นไป ควรตรวจสอบเป็นพิเศษ หากมีลักษณะธุรกิจดังต่อไปนี้
1. ธุรกิจให้คำปรึกษา
2. ธุรกิจบริหารจัดการ
3. บริการทางเทคนิค
4. บริการซอฟต์แวร์ การติดตั้งระบบ การสนับสนุนระบบ หรือการบำรุงรักษาระบบ
5. บริการทางบัญชี ภาษี กฎหมาย สถาปัตยกรรม หรือวิศวกรรม
6. บริการการตลาดหรือโฆษณา
7. ร้านอาหาร ร้านกาแฟ หรือธุรกิจอาหารและเครื่องดื่ม
8. โรงแรมหรือธุรกิจที่พัก
9. การค้าปลีกหรือค้าส่ง
10. การจัดซื้อ นายหน้า หรือตัวแทน
11. การให้บริการแก่บริษัทในกลุ่ม
12. การเรียกเก็บค่าบริการจากลูกค้าในไทยหรือบริษัทในกลุ่มในไทย
คำถามสำคัญไม่ใช่เพียงบริษัทระบุวัตถุประสงค์ไว้อย่างไร แต่ต้องดูว่าบริษัททำอะไรจริง ออกใบแจ้งหนี้ว่าอย่างไร มีรายได้จากอะไร และให้บริการแก่ใคร
ใบอนุญาตกับหนังสือรับรองต่างกันอย่างไร
ใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว มักเกี่ยวข้องกับกรณีที่บริษัทต่างชาติต้องขออนุญาตเพื่อประกอบธุรกิจที่ถูกจำกัด เช่น ธุรกิจในบัญชีสาม
หนังสือรับรองการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว มักเกี่ยวข้องกับกรณีที่บริษัทมีสิทธิประกอบธุรกิจตามกฎหมายพิเศษ สิทธิส่งเสริมการลงทุน สิทธิในนิคมอุตสาหกรรม หรือสนธิสัญญา เช่น บางกรณีของธุรกิจที่ได้รับส่งเสริมการลงทุนจากบีโอไอ
ดังนั้น การได้รับส่งเสริมการลงทุนไม่ได้แปลว่าครอบคลุมทุกกิจกรรมโดยอัตโนมัติ บริษัทควรตรวจสอบว่ากิจกรรมที่ทำจริงอยู่ในขอบเขตที่ได้รับสิทธิหรือไม่
ทำไมเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับบัญชี ภาษี และสอบบัญชี
ประเด็นใบอนุญาตประกอบธุรกิจของคนต่างด้าวไม่ใช่เรื่องกฎหมายอย่างเดียว แต่อาจกระทบงานบัญชี ภาษี และสอบบัญชีด้วย
หากบริษัทมีรายได้จากธุรกิจที่อาจต้องขอใบอนุญาต ผู้สอบบัญชีอาจต้องทำความเข้าใจว่าบริษัทมีสิทธิประกอบธุรกิจนั้นหรือไม่ หากไม่มีใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองที่จำเป็น อาจมีความเสี่ยงเรื่องค่าปรับ ข้อพิพาท ความต่อเนื่องของกิจการ หรือการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน
ฝ่ายบัญชีควรตรวจสอบให้รายได้ ใบแจ้งหนี้ สัญญา และคำอธิบายบริการ สอดคล้องกับขอบเขตธุรกิจที่บริษัทได้รับอนุญาตหรือมีสิทธิทำได้
Checklist ก่อนเริ่มธุรกิจในไทย
ก่อนเริ่มประกอบธุรกิจ บริษัทต่างชาติควรตรวจสอบเรื่องต่อไปนี้
1. โครงสร้างผู้ถือหุ้น
2. บริษัทเข้าข่ายเป็นคนต่างด้าวตามกฎหมายหรือไม่
3. วัตถุประสงค์บริษัท
4. กิจกรรมที่ทำจริง
5. สัญญากับลูกค้าหรือบริษัทในกลุ่ม
6. รูปแบบรายได้และคำอธิบายในใบแจ้งหนี้
7. ธุรกิจอยู่ในบัญชีหนึ่ง บัญชีสอง หรือบัญชีสามหรือไม่
8. มีสิทธิตามบีโอไอ สนธิสัญญา หรือกฎหมายพิเศษอื่นหรือไม่
9. ต้องขอใบอนุญาตหรือหนังสือรับรองหรือไม่
10. ผลกระทบด้านบัญชี ภาษี เงินเดือน ใบอนุญาตทำงาน และการสอบบัญชี
