Adjusted EBITDA is a performance measure commonly used by management, investors, lenders and analysts to evaluate the operating performance of a business after excluding selected items that management believes do not reflect normal or underlying operations.
EBITDA means earnings before interest, tax, depreciation and amortisation.
EBITDA = Profit + Interest + Tax + Depreciation + Amortisation
Adjusted EBITDA begins with EBITDA and then adds back or deducts other items selected by management.
Adjusted EBITDA = EBITDA ± Management Adjustments
Common adjustments may include restructuring costs, acquisition expenses, share-based payments, impairment losses, litigation costs, foreign exchange gains or losses, gains on asset disposals, startup costs, and other items described as unusual or non-recurring.
For example, if a company reports EBITDA of THB 100 million, adds back restructuring costs of THB 10 million and acquisition costs of THB 5 million, but deducts a gain on disposal of THB 3 million, Adjusted EBITDA would be THB 112 million.
The difficulty is that Adjusted EBITDA does not have one universally applied definition. Two companies in the same industry may calculate it differently, and the same company may change its adjustments from one year to another. Adjusted EBITDA is therefore useful only when users understand exactly how it is calculated and can reconcile it to amounts reported under the applicable accounting standards.
Adjusted EBITDA can be useful to a CEO and CFO because it may help explain underlying operating performance, compare businesses with different financing structures, evaluate acquisitions, monitor loan covenants and communicate with investors. However, it should not be treated as a replacement for operating profit, net profit or operating cash flow.
EBITDA excludes interest, tax, depreciation and amortisation, but these are real economic costs. A capital-intensive company must replace machinery and equipment. A highly leveraged company must pay interest. A profitable company may still have significant tax obligations. Adjusted EBITDA also does not reflect working-capital requirements, capital expenditure, debt repayment or the timing of cash collection.
A company can therefore report strong Adjusted EBITDA while experiencing weak cash flow, increasing debt or declining asset quality. CEO and CFO should compare Adjusted EBITDA with operating profit, net profit, cash flow from operations, capital expenditure and net debt rather than relying on one measure alone.
Management should establish a written policy defining the calculation, permitted adjustments and approval process. Adjustments should be applied consistently between periods, reconciled to the accounting records and explained clearly. If the definition changes, management should explain the nature and reason for the change and provide comparable information where appropriate.
Particular caution is required when supposedly “one-off” costs occur every year. Restructuring, integration, transformation, litigation and acquisition-related expenses may be unusual individually but recurring in aggregate. Excluding recurring operating costs can make ordinary business performance appear stronger than it really is.
Management should also apply adjustments symmetrically. It may be misleading to exclude unusual losses while retaining unusual gains. For example, if impairment losses and restructuring costs are excluded because they are considered non-operating, management should consider whether gains from asset disposals or reversals of provisions should also be excluded.
From an audit perspective, Adjusted EBITDA can be important even when it is not included directly in the audited financial statements. It may be used to calculate management bonuses, demonstrate compliance with loan covenants, support company valuations, communicate with investors or justify assumptions used in budgets and forecasts. These uses may create incentives for management to increase reported earnings or select adjustments aggressively.
Adjusted EBITDA can therefore affect audit risk assessment. The auditor should understand how the measure is calculated, why management uses it, who approves the adjustments and whether management remuneration or financing arrangements depend on achieving a target. ISA 315 requires robust identification and assessment of risks of material misstatement, while ISA 240 (Revised) emphasises applying a fraud lens to risk assessment and responses when incentives and pressures may affect financial reporting.
For example, pressure to achieve an Adjusted EBITDA target may increase the risk of premature revenue recognition, delayed expense recognition, inappropriate capitalisation of operating costs, understated provisions, unrecorded liabilities or postponed impairment. The auditor should not focus only on the adjustments made after EBITDA is calculated; the underlying accounting balances used to calculate EBITDA may themselves have been affected by management bias.
The auditor should inspect the reconciliation between Adjusted EBITDA and the closest amount in the financial statements. Material reconciling items should be traced to the general ledger and supporting documents. The auditor should assess whether adjustments are complete, mathematically accurate, consistently defined and supported by the stated rationale.
The auditor should also challenge whether an adjustment is genuinely unusual. If management excludes restructuring costs, the auditor should understand whether the restructuring is a discrete event or part of the company’s normal operating model. If acquisition costs are excluded every year because the company regularly acquires businesses, describing them as non-recurring may be questionable.
Whether the auditor is required to audit Adjusted EBITDA depends on where the measure is presented and the applicable engagement.
If Adjusted EBITDA is included in the audited financial statements, the information falls within the audit scope. This issue will become increasingly important under IFRS 18. The standard requires qualifying management-defined performance measures to be disclosed in a single note, together with explanations of why the measure is useful, how it is calculated and a reconciliation to the closest IFRS subtotal. The IFRS Foundation has expressly stated that these disclosures will be subject to audit. IFRS 18 is effective for annual reporting periods beginning on or after 1 January 2027, with earlier application permitted. An Adjusted EBITDA measure will commonly, although not automatically, fall within these requirements when it meets the definition of a management-defined performance measure.
In that situation, the auditor will need to audit the calculation, underlying data, reconciliation, description of adjustments, consistency between periods and required disclosures. The audit team may also need to test the income tax and non-controlling-interest effects of the reconciling items where required by IFRS 18.
If Adjusted EBITDA is presented in the annual report but outside the audited financial statements, it may constitute “other information” under ISA 720. The auditor does not provide an audit opinion on all other information. However, the auditor must read and consider it and respond when it is materially inconsistent with the audited financial statements or with knowledge obtained during the audit, or when it otherwise appears to be materially misstated.
If Adjusted EBITDA appears only in an investor presentation, press release or management report outside the annual report, it is not automatically covered by the financial statement audit. Nevertheless, the auditor should not ignore it when it provides evidence relevant to audit risk, management integrity, loan covenants, forecasts, impairment, going concern or possible misstatements in the financial statements.
Where a company, lender or investor wants the auditor to provide a specific conclusion on Adjusted EBITDA, a separate assurance engagement may be required. ISAE 3000 (Revised) applies to assurance engagements other than audits or reviews of historical financial information. The engagement terms should define the measure, reporting criteria, scope of procedures and level of assurance.
A loan agreement may contain its own contractual definition of Adjusted EBITDA, which can differ significantly from the measure presented to investors. The auditor should distinguish between auditing the financial statements and certifying compliance with a covenant. If covenant compliance affects liability classification, liquidity disclosures or going concern, the calculation becomes relevant to the financial statement audit. However, the auditor does not automatically provide a separate certification to the lender unless that work is included in an agreed engagement.
Adjusted EBITDA can also influence audit planning and materiality. If investors and lenders focus heavily on the measure, relatively small errors may be qualitatively important when they allow the company to achieve a target, avoid a covenant breach or trigger a management bonus. However, the auditor should be cautious about using Adjusted EBITDA mechanically as the sole benchmark for materiality because it is management-defined and may contain subjective exclusions.
In summary, Adjusted EBITDA can provide useful information about operating performance, but it can also obscure recurring costs, capital requirements, debt obligations and weak cash generation. CEO and CFO should establish a transparent and consistent calculation supported by strong controls and clear reconciliation. The auditor should understand and challenge the measure because it may reveal incentives, management bias and risks affecting the audited financial statements. Whether it must be audited directly depends on where it is presented: an Adjusted EBITDA disclosure within audited financial statements is audited; a measure in the annual report is ordinarily considered under ISA 720; and separate assurance requires a specifically agreed engagement.
Adjusted EBITDA เป็นตัวชี้วัดผลการดำเนินงานที่ฝ่ายบริหาร นักลงทุน เจ้าหนี้ และนักวิเคราะห์นิยมใช้ เพื่อประเมินผลการดำเนินงานของธุรกิจหลังจากตัดรายการบางประเภทที่ฝ่ายบริหารเห็นว่าไม่สะท้อนการดำเนินงานตามปกติออก
EBITDA หมายถึงกำไรก่อนดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่าย
EBITDA = กำไร + ดอกเบี้ย + ภาษี + ค่าเสื่อมราคา + ค่าตัดจำหน่าย
ส่วน Adjusted EBITDA เริ่มจาก EBITDA แล้วนำรายการที่ฝ่ายบริหารกำหนดมาบวกกลับหรือหักออก
Adjusted EBITDA = EBITDA ± รายการปรับปรุงที่ฝ่ายบริหารกำหนด
รายการปรับปรุงที่พบได้บ่อย ได้แก่ ค่าใช้จ่ายในการปรับโครงสร้าง ค่าใช้จ่ายในการซื้อกิจการ ค่าตอบแทนโดยใช้หุ้นเป็นเกณฑ์ ผลขาดทุนจากการด้อยค่า ค่าใช้จ่ายคดีความ กำไรหรือขาดทุนจากอัตราแลกเปลี่ยน กำไรจากการขายสินทรัพย์ ค่าใช้จ่ายเริ่มต้นโครงการ และรายการอื่นที่ฝ่ายบริหารระบุว่าเป็นรายการผิดปกติหรือไม่ได้เกิดขึ้นเป็นประจำ
ตัวอย่างเช่น หากบริษัทมี EBITDA 100 ล้านบาท บวกกลับค่าใช้จ่ายปรับโครงสร้าง 10 ล้านบาทและค่าใช้จ่ายซื้อกิจการ 5 ล้านบาท แต่หักกำไรจากการขายสินทรัพย์ 3 ล้านบาท Adjusted EBITDA จะเท่ากับ 112 ล้านบาท
ประเด็นสำคัญคือ Adjusted EBITDA ไม่มีสูตรมาตรฐานที่ทุกบริษัทใช้เหมือนกัน บริษัทในอุตสาหกรรมเดียวกันอาจคำนวณแตกต่างกัน และบริษัทเดียวกันอาจเปลี่ยนรายการปรับปรุงในแต่ละปี ตัวเลขดังกล่าวจึงมีประโยชน์ต่อเมื่อผู้ใช้เข้าใจว่าคำนวณอย่างไร และสามารถกระทบยอดกลับไปยังตัวเลขตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินได้
สำหรับ CEO และ CFO ตัวชี้วัดนี้อาจช่วยอธิบายผลการดำเนินงานพื้นฐาน เปรียบเทียบธุรกิจที่มีโครงสร้างเงินทุนแตกต่างกัน ประเมินการซื้อกิจการ ติดตามเงื่อนไขเงินกู้ และสื่อสารกับนักลงทุน แต่ไม่ควรใช้แทนกำไรจากการดำเนินงาน กำไรสุทธิ หรือกระแสเงินสดจากการดำเนินงาน
แม้ EBITDA จะตัดดอกเบี้ย ภาษี ค่าเสื่อมราคา และค่าตัดจำหน่ายออก แต่รายการเหล่านี้ยังเป็นต้นทุนทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจริง ธุรกิจที่ใช้สินทรัพย์จำนวนมากต้องลงทุนทดแทนเครื่องจักร บริษัทที่มีหนี้สูงต้องจ่ายดอกเบี้ย และกิจการที่มีกำไรอาจมีภาระภาษีจำนวนมาก นอกจากนี้ Adjusted EBITDA ยังไม่สะท้อนเงินทุนหมุนเวียน รายจ่ายลงทุน การชำระคืนเงินกู้ และระยะเวลาในการเรียกเก็บเงินจากลูกค้า
บริษัทจึงอาจรายงาน Adjusted EBITDA ที่ดี ขณะที่กระแสเงินสดอ่อนแอ หนี้สินเพิ่มขึ้น หรือคุณภาพของสินทรัพย์ลดลง CEO และ CFO ควรพิจารณาตัวเลขนี้ร่วมกับกำไรจากการดำเนินงาน กำไรสุทธิ กระแสเงินสดจากการดำเนินงาน รายจ่ายลงทุน และหนี้สินสุทธิ
ฝ่ายบริหารควรกำหนดนโยบายเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุสูตร รายการที่อนุญาตให้ปรับปรุง และกระบวนการอนุมัติอย่างชัดเจน ควรใช้หลักเกณฑ์อย่างสม่ำเสมอระหว่างงวด กระทบยอดกับข้อมูลบัญชี และอธิบายรายการปรับปรุงให้ผู้ใช้เข้าใจ หากมีการเปลี่ยนแปลงสูตรหรือคำนิยาม ก็ควรอธิบายลักษณะและเหตุผลของการเปลี่ยนแปลง พร้อมจัดทำข้อมูลเปรียบเทียบตามความเหมาะสม
ควรระมัดระวังเป็นพิเศษเมื่อรายการที่เรียกว่า “เกิดขึ้นครั้งเดียว” กลับเกิดขึ้นทุกปี ค่าใช้จ่ายในการปรับโครงสร้าง การรวมระบบ การเปลี่ยนแปลงองค์กร คดีความ หรือการซื้อกิจการอาจผิดปกติเมื่อพิจารณาแยกรายการ แต่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องเมื่อพิจารณาภาพรวม การตัดต้นทุนดำเนินงานที่เกิดซ้ำออกอาจทำให้ผลการดำเนินงานดูดีกว่าความเป็นจริง
การปรับปรุงควรใช้ทั้งด้านบวกและด้านลบอย่างสมดุล หากบริษัทตัดผลขาดทุนที่ผิดปกติออก แต่ยังคงรวมกำไรผิดปกติไว้ อาจทำให้ตัวชี้วัดเอนเอียง ตัวอย่างเช่น หากผลขาดทุนจากการด้อยค่าและค่าใช้จ่ายปรับโครงสร้างถูกตัดออกเพราะไม่ใช่การดำเนินงานปกติ ฝ่ายบริหารก็ควรพิจารณาด้วยว่ากำไรจากการขายสินทรัพย์หรือการกลับรายการประมาณการควรถูกตัดออกหรือไม่
ในมุมการสอบบัญชี Adjusted EBITDA อาจมีความสำคัญ แม้ไม่ได้แสดงอยู่ในงบการเงินที่ตรวจสอบโดยตรง เพราะอาจถูกใช้คำนวณโบนัสผู้บริหาร ตรวจสอบเงื่อนไขเงินกู้ ประเมินมูลค่ากิจการ สื่อสารกับนักลงทุน หรือสนับสนุนงบประมาณและประมาณการทางการเงิน การใช้งานเหล่านี้อาจสร้างแรงจูงใจให้ฝ่ายบริหารเพิ่มกำไรหรือเลือกรายการปรับปรุงในเชิงรุก
ผู้สอบบัญชีจึงควรทำความเข้าใจว่าสูตรถูกกำหนดอย่างไร เหตุใดฝ่ายบริหารจึงใช้ตัวชี้วัดนี้ ใครเป็นผู้อนุมัติรายการปรับปรุง และโบนัสหรือแหล่งเงินทุนผูกกับเป้าหมายดังกล่าวหรือไม่ มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 315 กำหนดให้ผู้สอบบัญชีระบุและประเมินความเสี่ยงอย่างเข้มข้น ส่วนมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 240 ฉบับปรับปรุง เน้นให้นำมุมมองด้านการทุจริตมาใช้เมื่อแรงจูงใจและแรงกดดันอาจมีผลต่อการรายงานทางการเงิน
แรงกดดันให้บรรลุเป้าหมาย Adjusted EBITDA อาจเพิ่มความเสี่ยงจากการรับรู้รายได้ก่อนเวลา เลื่อนการรับรู้ค่าใช้จ่าย บันทึกต้นทุนดำเนินงานเป็นสินทรัพย์ ตั้งประมาณการหนี้สินต่ำ ไม่บันทึกหนี้สิน หรือชะลอการรับรู้การด้อยค่า ผู้สอบบัญชีจึงไม่ควรตรวจเฉพาะรายการที่ฝ่ายบริหารนำมาปรับ EBITDA เพราะตัวเลขบัญชีตั้งต้นที่ใช้คำนวณก็อาจได้รับผลกระทบจากอคติของฝ่ายบริหารเช่นกัน
ผู้สอบบัญชีควรตรวจสอบตารางกระทบยอดระหว่าง Adjusted EBITDA กับตัวเลขที่ใกล้เคียงที่สุดในงบการเงิน สอบกลับรายการปรับปรุงที่มีสาระสำคัญไปยังบัญชีแยกประเภทและเอกสารประกอบ พร้อมประเมินความครบถ้วน ความถูกต้องทางคณิตศาสตร์ ความสม่ำเสมอของคำนิยาม และเหตุผลที่ใช้สนับสนุนรายการปรับปรุงแต่ละรายการ
ผู้สอบบัญชีควรท้าทายด้วยว่ารายการนั้นผิดปกติจริงหรือไม่ ตัวอย่างเช่น หากกิจการตัดค่าใช้จ่ายปรับโครงสร้างออก ต้องพิจารณาว่าเป็นเหตุการณ์เฉพาะครั้งหรือเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการดำเนินธุรกิจตามปกติ หากบริษัทซื้อกิจการเป็นประจำทุกปี การกล่าวว่าค่าใช้จ่ายซื้อกิจการเป็นรายการที่ไม่เกิดขึ้นประจำอาจไม่เหมาะสม
คำถามว่าผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบ Adjusted EBITDA หรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับว่าตัวเลขดังกล่าวถูกนำเสนอไว้ที่ใดและอยู่ภายใต้ขอบเขตงานประเภทใด
หาก Adjusted EBITDA แสดงอยู่ในงบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบ ข้อมูลนั้นย่อมอยู่ในขอบเขตการสอบบัญชี ประเด็นนี้จะมีความสำคัญมากขึ้นภายใต้ IFRS 18 ซึ่งกำหนดให้ตัววัดผลการดำเนินงานที่ฝ่ายบริหารกำหนดและเข้าเงื่อนไขต้องเปิดเผยรวมกันในหมายเหตุ พร้อมอธิบายเหตุผลที่ใช้ วิธีคำนวณ และการกระทบยอดกับยอดรวมย่อยตาม IFRS ที่ใกล้เคียงที่สุด IFRS Foundation ระบุชัดว่าข้อมูลดังกล่าวจะอยู่ภายใต้การสอบบัญชี โดย IFRS 18 มีผลสำหรับรอบปีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2570 และอนุญาตให้นำมาใช้ก่อนกำหนดได้ Adjusted EBITDA มักเข้าลักษณะดังกล่าว แต่ต้องพิจารณาข้อกำหนดของมาตรฐานเป็นรายกรณี
ในกรณีนี้ ผู้สอบบัญชีต้องตรวจสอบสูตร ข้อมูลตั้งต้น การกระทบยอด คำอธิบายรายการปรับปรุง ความสม่ำเสมอระหว่างงวด และการเปิดเผยตามข้อกำหนด รวมถึงอาจต้องตรวจสอบผลกระทบทางภาษีและส่วนได้เสียที่ไม่มีอำนาจควบคุมของรายการกระทบยอดตามที่ IFRS 18 กำหนด
หาก Adjusted EBITDA แสดงในรายงานประจำปีแต่อยู่นอกงบการเงินที่ตรวจสอบ อาจถือเป็นข้อมูลอื่นตามมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 720 ผู้สอบบัญชีไม่ได้ให้ความเห็นสอบบัญชีต่อข้อมูลอื่นทั้งหมด แต่ต้องอ่านและพิจารณาว่าข้อมูลดังกล่าวขัดแย้งอย่างมีสาระสำคัญกับงบการเงินที่ตรวจสอบแล้ว หรือกับความรู้ที่ได้รับจากการสอบบัญชีหรือไม่ รวมถึงต้องตอบสนองเมื่อเห็นว่าข้อมูลอาจผิดพลาดอย่างมีสาระสำคัญ
หากตัวเลขปรากฏเฉพาะในเอกสารนำเสนอนักลงทุน ข่าวประชาสัมพันธ์ หรือรายงานผู้บริหารที่อยู่นอกรายงานประจำปี โดยทั่วไปจะไม่ได้อยู่ในขอบเขตการสอบบัญชีงบการเงินโดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ตาม ผู้สอบบัญชีควรนำข้อมูลดังกล่าวมาพิจารณาหากเกี่ยวข้องกับความเสี่ยง ความซื่อสัตย์ของผู้บริหาร เงื่อนไขเงินกู้ ประมาณการ การด้อยค่า การดำเนินงานต่อเนื่อง หรือข้อผิดพลาดที่อาจมีอยู่ในงบการเงิน
หากบริษัท เจ้าหนี้ หรือนักลงทุนต้องการให้ผู้สอบบัญชีให้ข้อสรุปเฉพาะต่อ Adjusted EBITDA อาจต้องจัดทำเป็นงานให้ความเชื่อมั่นแยกต่างหาก โดย ISAE 3000 ฉบับปรับปรุงใช้กับงานให้ความเชื่อมั่นอื่นนอกเหนือจากการตรวจสอบหรือสอบทานข้อมูลทางการเงินในอดีต ข้อตกลงงานต้องระบุคำนิยาม เกณฑ์ ขอบเขตวิธีการ และระดับความเชื่อมั่นให้ชัดเจน
สัญญาเงินกู้อาจกำหนดสูตร Adjusted EBITDA ของตนเอง ซึ่งแตกต่างจากสูตรที่นำเสนอต่อนักลงทุน ผู้สอบบัญชีต้องแยกระหว่างการตรวจสอบงบการเงินกับการรับรองการปฏิบัติตามเงื่อนไขเงินกู้ หากการปฏิบัติตามเงื่อนไขดังกล่าวกระทบการจัดประเภทหนี้สิน การเปิดเผยสภาพคล่อง หรือการดำเนินงานต่อเนื่อง การคำนวณย่อมเกี่ยวข้องกับงานสอบบัญชี แต่ผู้สอบบัญชีไม่ได้ให้หนังสือรับรองแก่เจ้าหนี้โดยอัตโนมัติ เว้นแต่มีข้อตกลงงานเพิ่มเติม
Adjusted EBITDA อาจมีผลต่อการวางแผนและความมีสาระสำคัญด้วย หากนักลงทุนและเจ้าหนี้ให้ความสำคัญกับตัวเลขนี้ ผลต่างจำนวนไม่สูงอาจมีความสำคัญเชิงคุณภาพเมื่อทำให้บริษัทบรรลุเป้าหมาย หลีกเลี่ยงการผิดเงื่อนไขเงินกู้ หรือทำให้ผู้บริหารได้รับโบนัส อย่างไรก็ตาม ผู้สอบบัญชีควรระมัดระวังในการใช้ Adjusted EBITDA เป็นฐานเดียวในการกำหนดความมีสาระสำคัญ เพราะเป็นตัวเลขที่ฝ่ายบริหารกำหนดและอาจมีการตัดรายการโดยใช้ดุลยพินิจสูง
โดยสรุป Adjusted EBITDA อาจช่วยอธิบายผลการดำเนินงาน แต่ก็อาจบดบังต้นทุนที่เกิดซ้ำ ความต้องการลงทุน ภาระหนี้ และกระแสเงินสดที่อ่อนแอ CEO และ CFO ควรกำหนดสูตรที่โปร่งใส สม่ำเสมอ มีระบบควบคุม และกระทบยอดได้ ผู้สอบบัญชีควรทำความเข้าใจและท้าทายตัวชี้วัดนี้ เพราะอาจสะท้อนแรงจูงใจ อคติของฝ่ายบริหาร และความเสี่ยงที่กระทบงบการเงิน ส่วนคำถามว่าต้องตรวจสอบโดยตรงหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับสถานที่นำเสนอ หากอยู่ในงบการเงินย่อมอยู่ในขอบเขตการสอบบัญชี หากอยู่ในรายงานประจำปีต้องพิจารณาตามมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 720 และหากต้องการความเชื่อมั่นเฉพาะต้องจัดทำเป็นงานแยกต่างหาก
