TM30 is the notification of residence for a foreigner staying in Thailand. It is not a visa, work permit, or 90-day report. It is a separate immigration requirement relating to the place where the foreigner stays in Thailand.
Under Section 38 of the Immigration Act B.E. 2522, the house master, owner, possessor of the residence, or hotel manager who accepts a foreigner permitted to stay temporarily in Thailand must notify the competent immigration officer within 24 hours from the time the foreigner arrives at the residence. Official immigration guidance also states that this applies to hotels, guesthouses, mansions, apartments, business premises, rental houses, and other residences.
For foreigners entering Thailand for business, TM30 is important because it may be requested when applying for a visa extension, changing visa type, reporting address, applying for certain immigration services, or dealing with other immigration matters. In practice, a foreign director, investor, consultant, or employee who lives in Thailand should keep evidence that the TM30 notification has been properly filed.
The person primarily responsible for filing TM30 is generally the accommodation provider, not the foreigner personally. If the foreigner stays at a hotel, the hotel normally files the notification. If the foreigner stays in a rented condominium, house, serviced apartment, or company-provided accommodation, the landlord, property owner, possessor, or responsible accommodation operator should file or coordinate the filing.
For business operators, this point is especially important when a company rents accommodation for foreign directors or employees. The company should not assume that immigration compliance is handled automatically. It should confirm who is responsible for filing TM30, whether the filing has been completed, and whether the receipt or confirmation can be obtained for the foreigner’s immigration file.
TM30 can be filed in several ways. Immigration guidance states that the notification may be made in person, by registered mail, or through the online internet system. For Bangkok, filing is made with the relevant immigration office in Bangkok, while for other provinces it is made with the provincial immigration office responsible for the location of the residence. The new TM30 online residence notification system has been available from 15 September 2023, according to immigration announcements.
The information in TM30 should be based on the foreigner’s passport and immigration documents. Immigration guidance notes that details should be completed carefully, including the foreigner’s name, passport number, arrival card number where applicable, date of arrival in Thailand, and date of stay at the residence. The notification receipt should be kept as evidence after the officer accepts the filing.
TM30 should not be confused with the 90-day report. TM30 is the residence notification by the accommodation provider when a foreigner stays at a residence. The 90-day report is a separate obligation for foreigners who remain in Thailand for more than 90 days. A foreigner may need both, depending on the facts.
If the foreigner moves to a new residence, the TM30 issue should be reviewed again. For example, if a foreign director first stays in a hotel and later moves to a rented condominium, the hotel’s filing does not automatically cover the later condominium stay. The new accommodation should be properly notified.
Failure to file TM30 may result in penalties. Section 77 of the Immigration Act provides a fine not exceeding Baht 2,000 for failure to comply with Section 38, and if the responsible person is a hotel manager, the fine is from Baht 2,000 to Baht 10,000.
In practice, companies dealing with foreign directors, investors, consultants, or employees should create a simple immigration document checklist. This should include passport copy, visa page, arrival stamp, lease agreement or accommodation evidence, TM30 receipt, 90-day report where applicable, visa extension documents, and work permit documents where applicable.
In summary, TM30 is a practical immigration compliance item that foreigners doing business in Thailand should not overlook. Even though the filing duty is usually on the house owner, landlord, possessor, or hotel manager, the foreigner and the company should still monitor it carefully because missing TM30 evidence can create delays or complications in immigration procedures.
ตม.30 คือการแจ้งที่พักอาศัยของคนต่างด้าวที่เข้ามาพำนักในประเทศไทย ไม่ใช่วีซ่า ไม่ใช่ใบอนุญาตทำงาน และไม่ใช่การรายงานตัว 90 วัน แต่เป็นหน้าที่ตามกฎหมายคนเข้าเมืองที่เกี่ยวข้องกับ “สถานที่พักอาศัย” ของชาวต่างชาติในประเทศไทย
ตามมาตรา 38 แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง พ.ศ. 2522 เจ้าบ้าน เจ้าของบ้าน ผู้ครอบครองเคหสถาน หรือผู้จัดการโรงแรมที่รับคนต่างด้าวซึ่งได้รับอนุญาตให้อยู่ในราชอาณาจักรเป็นการชั่วคราวเข้าพักอาศัย ต้องแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เวลาที่คนต่างด้าวเข้าพักอาศัย แนวทางของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองยังอธิบายว่า การแจ้งนี้ใช้กับโรงแรม เกสต์เฮาส์ แมนชั่น อพาร์ตเมนต์ สถานประกอบการ บ้านเช่า และที่พักอาศัยทั่วไปด้วย
สำหรับชาวต่างชาติที่เข้ามาทำธุรกิจในประเทศไทย ตม.30 มีความสำคัญมาก เพราะอาจถูกขอใช้เป็นเอกสารประกอบเมื่อต่ออายุวีซ่า เปลี่ยนประเภทวีซ่า ติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง หรือดำเนินการด้านคนเข้าเมืองอื่น ๆ ในทางปฏิบัติ กรรมการต่างชาติ นักลงทุน ที่ปรึกษา หรือพนักงานต่างชาติที่พักอยู่ในประเทศไทย ควรมีหลักฐานว่าได้แจ้งที่พักอาศัยอย่างถูกต้องแล้ว
ผู้มีหน้าที่หลักในการแจ้ง ตม.30 โดยทั่วไปคือผู้ให้ที่พัก ไม่ใช่ตัวชาวต่างชาติโดยตรง หากชาวต่างชาติพักโรงแรม โรงแรมมักเป็นผู้แจ้ง หากพักคอนโด บ้านเช่า เซอร์วิสอพาร์ตเมนต์ หรือที่พักที่บริษัทจัดให้ เจ้าของห้อง เจ้าของบ้าน ผู้ครอบครองที่พัก ผู้ให้เช่า หรือผู้ประกอบการที่พักควรเป็นผู้แจ้งหรือประสานการแจ้งให้ถูกต้อง
สำหรับบริษัทที่มีกรรมการหรือพนักงานต่างชาติ เรื่องนี้ควรดูเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลเอกสารคนต่างด้าว ไม่ควรคิดว่าเป็นเรื่องส่วนตัวของชาวต่างชาติทั้งหมด หากบริษัทเป็นผู้เช่าที่พักให้กรรมการหรือพนักงานต่างชาติ บริษัทควรตรวจให้ชัดว่าใครเป็นผู้แจ้ง ตม.30 แจ้งแล้วหรือยัง และมีใบรับแจ้งหรือหลักฐานจากระบบไว้ในแฟ้มเอกสารหรือไม่
ช่องทางการแจ้งทำได้หลายวิธี แนวทางของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระบุว่าสามารถแจ้งด้วยตนเองหรือมอบหมายผู้อื่นไปแจ้ง แจ้งทางไปรษณีย์ลงทะเบียน หรือแจ้งผ่านระบบอินเทอร์เน็ตได้ หากที่พักอยู่ในกรุงเทพมหานครให้แจ้งต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองที่รับผิดชอบในกรุงเทพมหานคร ส่วนต่างจังหวัดให้แจ้งต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดในพื้นที่ที่ที่พักตั้งอยู่ ระบบแจ้งที่พักอาศัย ตม.30 รูปแบบใหม่เริ่มเปิดใช้งานตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2566 ตามประกาศของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองจังหวัด
ข้อมูลที่ใช้แจ้งควรอ้างอิงจากหนังสือเดินทางและเอกสารเข้าเมืองของชาวต่างชาติเป็นหลัก เช่น ชื่อและนามสกุล เลขที่หนังสือเดินทาง เลขบัตรขาเข้าในกรณีที่มี วันที่เดินทางเข้าประเทศไทย และวันที่เข้าพักอาศัย สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองแนะนำให้กรอกข้อมูลให้ครบและถูกต้องตามหนังสือเดินทาง และเมื่อเจ้าหน้าที่รับแจ้งแล้ว ผู้แจ้งควรเก็บส่วนรับแจ้งไว้เป็นหลักฐาน
ตม.30 ไม่ควรสับสนกับการรายงานตัว 90 วัน ตม.30 เป็นการแจ้งที่พักอาศัยโดยผู้ให้ที่พักเมื่อมีคนต่างด้าวเข้าพัก ส่วนการรายงานตัว 90 วันเป็นหน้าที่อีกเรื่องหนึ่งของคนต่างด้าวที่อยู่ในประเทศไทยเกิน 90 วันติดต่อกัน ในบางกรณีชาวต่างชาติอาจต้องมีทั้งหลักฐาน ตม.30 และหลักฐานการรายงานตัว 90 วัน ขึ้นอยู่กับระยะเวลาพำนักและข้อเท็จจริงของแต่ละราย
หากชาวต่างชาติย้ายที่พัก ควรตรวจเรื่อง ตม.30 ใหม่อีกครั้ง ตัวอย่างเช่น กรรมการต่างชาติพักโรงแรมในช่วงแรก แล้วต่อมาย้ายไปอยู่คอนโดเช่า การแจ้งของโรงแรมไม่ควรถือว่าครอบคลุมการพักที่คอนโดในภายหลัง ที่พักใหม่ควรมีการแจ้งให้ถูกต้องภายในเวลาที่กฎหมายกำหนด
หากไม่แจ้ง ตม.30 อาจมีโทษปรับได้ ตามมาตรา 77 แห่งพระราชบัญญัติคนเข้าเมือง ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 38 ต้องระวางโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท และหากเป็นผู้จัดการโรงแรม ต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ 2,000 บาทถึง 10,000 บาท
ในทางปฏิบัติ บริษัทที่มีกรรมการ นักลงทุน ที่ปรึกษา หรือพนักงานต่างชาติ ควรจัดทำแฟ้มเอกสารคนต่างด้าวให้เป็นระบบ เช่น สำเนาหนังสือเดินทาง หน้าวีซ่า ตราประทับเข้าเมือง สัญญาเช่าหรือหลักฐานที่พัก ใบรับแจ้ง ตม.30 หลักฐานการรายงานตัว 90 วันถ้ามี เอกสารต่ออายุวีซ่า และเอกสารใบอนุญาตทำงานถ้ามี การเก็บเอกสารให้ครบตั้งแต่ต้นช่วยลดปัญหาเมื่อต้องติดต่อสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองในภายหลัง
โดยสรุป ตม.30 เป็นเรื่องปฏิบัติด้านคนเข้าเมืองที่ชาวต่างชาติที่เข้ามาทำธุรกิจในประเทศไทยไม่ควรมองข้าม แม้หน้าที่แจ้งโดยหลักจะอยู่ที่เจ้าบ้าน เจ้าของบ้าน ผู้ครอบครองที่พัก หรือผู้จัดการโรงแรม แต่ชาวต่างชาติและบริษัทควรตรวจสอบร่วมกันว่าได้แจ้งถูกต้องแล้ว เพราะหากไม่มีหลักฐาน ตม.30 อาจทำให้การต่อวีซ่า การเปลี่ยนประเภทวีซ่า หรือการติดต่อหน่วยงานคนเข้าเมืองล่าช้าหรือมีปัญหาได้
