Uncorrected misstatements are misstatements identified during the audit that management has not adjusted in the financial statements. They may arise from errors in accounting records, incorrect estimates, wrong classification, incomplete disclosures, or differences in judgment between management and the auditor.
The auditor should accumulate all misstatements identified during the audit, except those that are clearly trivial. Each item should be summarized by account, amount, nature of misstatement, financial statement impact, related assertion, and whether management agrees to adjust.
Uncorrected misstatements should not be assessed only item by item. The auditor must also consider the total effect on profit or loss, assets, liabilities, equity, cash flows, disclosures, key ratios, loan covenants, tax position, and users’ decisions. Even a small amount may be important if it affects compliance, turns a loss into profit, hides a trend, or relates to fraud or management bias.
The auditor should discuss the summary with management and request correction. If management refuses to adjust, the auditor should understand the reason and consider whether the explanation is reasonable. The auditor may also request written representation that management believes the uncorrected misstatements are immaterial, individually and in aggregate.
The effect on the audit opinion depends on materiality. If the uncorrected misstatements are not material, individually or in aggregate, the auditor may still issue an unmodified opinion. If they are material but not pervasive, a qualified opinion may be required. If they are material and pervasive, an adverse opinion may be necessary.
In summary, the summary of uncorrected misstatements is not just an audit closing schedule. It is a key document that supports the auditor’s final conclusion on whether the financial statements are materially correct and whether the audit opinion needs to be modified.
ข้อผิดพลาดที่ไม่ได้ปรับปรุง คือข้อผิดพลาดที่ผู้สอบบัญชีพบระหว่างการตรวจสอบ แต่ผู้บริหารไม่ได้แก้ไขในงบการเงิน ข้อผิดพลาดอาจเกิดจากการบันทึกบัญชีผิด การประมาณการไม่เหมาะสม การจัดประเภทผิด การเปิดเผยข้อมูลไม่ครบ หรือความเห็นที่แตกต่างกันระหว่างผู้บริหารกับผู้สอบบัญชี
ผู้สอบบัญชีควรรวบรวมข้อผิดพลาดที่พบทั้งหมด ยกเว้นรายการที่เล็กน้อยมากจนไม่มีผลต่อการตัดสินใจ โดยควรสรุปเป็นรายบัญชี ระบุจำนวนเงิน ลักษณะของข้อผิดพลาด ผลกระทบต่องบการเงิน ประเด็นที่เกี่ยวข้อง และผู้บริหารยอมปรับปรุงหรือไม่
การประเมินข้อผิดพลาดที่ไม่ได้ปรับปรุงไม่ควรดูเฉพาะทีละรายการเท่านั้น แต่ต้องดูผลรวมด้วยว่ากระทบกำไรหรือขาดทุน สินทรัพย์ หนี้สิน ส่วนของเจ้าของ กระแสเงินสด การเปิดเผยข้อมูล อัตราส่วนทางการเงิน เงื่อนไขเงินกู้ ภาษี และการตัดสินใจของผู้ใช้งบการเงินหรือไม่ บางรายการแม้จำนวนเงินไม่มาก แต่อาจสำคัญ หากทำให้บริษัทจากขาดทุนกลายเป็นกำไร ปิดบังแนวโน้มผลประกอบการ กระทบเงื่อนไขเงินกู้ หรือเกี่ยวข้องกับการทุจริตหรืออคติของผู้บริหาร
ผู้สอบบัญชีควรหารือสรุปข้อผิดพลาดกับผู้บริหารและขอให้ปรับปรุงงบการเงิน หากผู้บริหารไม่ปรับปรุง ผู้สอบบัญชีควรทำความเข้าใจเหตุผล และพิจารณาว่าเหตุผลนั้นสมเหตุสมผลหรือไม่ นอกจากนี้ ผู้สอบบัญชีอาจขอหนังสือรับรองจากผู้บริหารว่า ข้อผิดพลาดที่ไม่ได้ปรับปรุงไม่มีสาระสำคัญ ทั้งแยกเป็นรายรายการและรวมกันทั้งหมด
ผลต่อความเห็นของผู้สอบบัญชีขึ้นอยู่กับระดับความมีสาระสำคัญ หากข้อผิดพลาดที่ไม่ได้ปรับปรุงไม่มีสาระสำคัญ ผู้สอบบัญชีอาจยังสามารถแสดงความเห็นแบบไม่มีเงื่อนไขได้ แต่หากข้อผิดพลาดมีสาระสำคัญแต่ไม่แผ่กระจาย อาจต้องแสดงความเห็นแบบมีเงื่อนไข และหากมีสาระสำคัญและแผ่กระจายต่องบการเงินโดยรวม อาจต้องแสดงความเห็นว่างบการเงินไม่ถูกต้องตามที่ควร
โดยสรุป การสรุปข้อผิดพลาดที่ไม่ได้ปรับปรุงไม่ใช่เพียงตารางปิดงานสอบบัญชี แต่เป็นเอกสารสำคัญที่สนับสนุนข้อสรุปสุดท้ายของผู้สอบบัญชีว่างบการเงินถูกต้องอย่างมีสาระสำคัญหรือไม่ และรายงานผู้สอบบัญชีต้องเปลี่ยนแปลงความเห็นหรือไม่
