Possible accrual testing is commonly used to describe audit procedures designed to identify expenses and liabilities that existed at the reporting date but were not recorded, or were recorded at an insufficient amount. The procedure is closely related to the search for unrecorded liabilities and subsequent-disbursement testing.
The principal audit objective is completeness. For assets and revenue, auditors often focus on whether recorded balances exist. For liabilities and expenses, the greater risk is frequently that an obligation exists but has been omitted from the accounting records. Reviewing payments, invoices, receiving documents, contracts, and other information generated after year-end can provide evidence about obligations that existed at the reporting date.
The procedure supports ISA 330 and ISA 500 because it represents a substantive response to the risk that liabilities and expenses are understated. Information obtained after year-end may be particularly persuasive because it can confirm the amount eventually invoiced or paid, although the auditor must still determine whether the underlying goods or services were received before or after the reporting date.
Possible accrual testing also supports cut-off testing. An invoice received or paid in January does not automatically belong in the January accounting period. If the related goods were received, services were performed, or another obligation arose before year-end, the entity may need to record an account payable or accrued expense at the reporting date. Conversely, a payment made after year-end should not be accrued merely because it was paid shortly afterward if it relates entirely to the following period.
The timing of the invoice and payment is therefore not the decisive factor. The auditor should determine when the entity received the goods or services, when control transferred, when the contractual obligation arose, and whether the recognition criteria were met at the reporting date. A purchase order alone does not normally establish that a liability must be recognized if neither party has yet performed, although additional considerations may arise for onerous contracts or other obligations within IAS 37.
Information arising after the reporting date may also constitute an adjusting event when it provides additional evidence of conditions that existed at year-end. For example, a utility invoice received after year-end may confirm the actual cost of electricity consumed before year-end. IAS 10 distinguishes such evidence from events that reflect new conditions arising only after the reporting date.
Possible accrual testing helps the auditor in several broader areas. It can reveal weaknesses in the financial close process, identify late adjustments, detect management bias toward understating expenses, confirm the reasonableness of accrual estimates, and identify recurring costs that management failed to record. It may also reveal fraud risk when management deliberately delays invoices, changes posting dates, or omits liabilities to improve profit, working capital, or compliance with loan covenants.
The procedure should begin by defining an appropriate look-forward period. There is no single period suitable for every audit. The auditor should consider the entity’s normal purchasing, invoicing, and payment cycles. A business that pays suppliers within 30 days may require a different period from a construction company whose contractors submit claims several months after work is completed. Where the close process is weak, invoices arrive slowly, or unrecorded liabilities have been found previously, the auditor may need to extend the review period.
The auditor should obtain complete populations of post-year-end transactions. Relevant information may include the subsequent cash-disbursement register, bank statements, accounts-payable ledger, invoices received after year-end, invoice-receipt logs, unmatched goods-received notes, open purchase orders, supplier statements, expense claims, payroll information, tax filings, contracts, and manual journal entries posted after the accounting close.
Testing only the accounts-payable ledger may be ineffective because a liability omitted from the ledger will not appear in that population. The auditor should therefore begin from independent or subsequent sources, such as bank payments, invoices received, vendor statements, and receiving records, and trace selected items backward to determine whether they should have been recorded at year-end.
Completeness of the information used for testing must itself be established. The subsequent payment register should be reconciled to bank statements and the cash general ledger. The accounts-payable subledger should be reconciled to the control account. Where invoices are logged sequentially upon receipt, the auditor may inspect the sequence for missing records. System reports should be tested for completeness and accuracy before being used for sample selection.
Sample selection should combine value-based and risk-based approaches. The auditor may examine all individually material payments and select additional items from the remaining population. Risk-based selections may include payments to vendors with a zero year-end balance, large round-number payments, new or unusual vendors, related parties, manual payments, payments recorded shortly after closing, and recurring suppliers for which no December accrual was recorded.
The auditor should not review only paid invoices. Some liabilities may remain unpaid throughout the audit period. The search should therefore include invoices received but not yet paid, supplier statements showing outstanding balances, unmatched receiving reports, completed work certificates, contract milestones, expense claims, and correspondence regarding disputed or delayed invoices.
For each selected item, the auditor should inspect the invoice, contract, purchase order, receiving document, service period, delivery terms, work-completion evidence, payment record, and relevant approval. The auditor should determine whether an obligation existed at year-end, calculate the amount that should have been recorded, and compare it with the liability or accrual recognized by management.
For example, assume that a company pays a logistics provider in January for transportation services completed in December. The December service cost should normally be recorded in the year-end financial statements even though the invoice and payment occur later. In contrast, a January payment for maintenance services covering the following calendar year may represent a prepayment or a next-period expense rather than a year-end accrual.
The testing should also evaluate the accuracy of accrual estimates already recorded. If management accrued electricity expense based on an estimate and the actual invoice received later is materially higher, the auditor should investigate whether the estimation process was reasonable and whether other accruals prepared using the same process may also be misstated. A material difference may require an adjustment and may affect the assessment of internal control.
Accounts payable is the most direct account covered by possible accrual testing, but the procedure normally extends beyond trade suppliers. It may apply to accrued professional fees, audit and legal fees, utilities, rent, repairs, advertising, information-technology services, cloud-service charges, security, cleaning, freight, warehousing, insurance, royalties, commissions, and other services received before year-end.
For manufacturing and trading businesses, the procedure should cover purchases, inventory, cost of sales, goods received but not invoiced, freight-in, import duties, customs charges, subcontracting, production services, and inventory held by third parties. An unrecorded supplier invoice may understate accounts payable while also understating inventory, cost of sales, or production overhead.
Employee-related accounts should also be considered. These may include accrued salaries, overtime, bonuses, commissions, unused leave, social security contributions, provident-fund contributions, payroll taxes, and termination benefits. The auditor may compare payments and payroll calculations after year-end with employment contracts, attendance records, performance results, and bonus approvals.
Financing-related accounts may include accrued interest, commitment fees, bank charges, derivative-settlement amounts, and loan-related fees. The auditor should inspect subsequent bank statements, lender calculations, loan agreements, and interest schedules to determine whether amounts relating to the pre-year-end period were completely recorded.
Tax-related accounts may include value-added tax, withholding tax, payroll taxes, corporate income tax, property taxes, customs duties, and other government charges. Subsequent tax returns and payments can provide evidence about amounts that should have been recognized at the reporting date, although the auditor must distinguish the underlying tax obligation from penalties or assessments arising only after year-end.
Capital expenditure also requires attention. A payment after year-end may relate to equipment delivered or construction work completed before year-end. The omission could understate both property, plant and equipment and the related payable. The auditor should inspect delivery records, installation certificates, progress claims, engineer certifications, retention amounts, and construction-in-progress schedules to determine the appropriate period and classification.
Possible accrual testing may also provide evidence regarding provisions, including warranties, litigation, restructuring, restoration obligations, and contract losses. However, subsequent-disbursement testing alone is not sufficient for these accounts because provisions involve uncertainty over timing or amount. The auditor must separately evaluate the recognition criteria, estimation method, assumptions, legal information, and disclosures required by IAS 37.
Related-party and intercompany balances should not be overlooked. Management may delay recording management fees, shared-service charges, royalties, interest, reimbursements, or cross-charges from group companies. The auditor should inspect post-year-end debit notes, credit notes, intercompany confirmations, correspondence, and consolidation adjustments.
When a possible unrecorded liability is found, the auditor should determine whether it is an isolated item or evidence of a wider problem. The procedures may need to be extended to additional months, vendors, locations, or expense categories. The auditor should also investigate whether similar invoices were omitted and whether the original sample or testing approach remains sufficient.
Misstatements identified through the procedure should be accumulated unless they are clearly trivial and evaluated individually and in aggregate. Their nature may be important even when the amount is below overall materiality, particularly where the omission changes a loss into a profit, affects a covenant, increases management bonuses, or indicates deliberate management bias. ISA 450 requires the auditor to evaluate the effect of identified and uncorrected misstatements on the audit.
The auditor should also consider the implications for internal control. Repeated unrecorded liabilities may indicate that the entity does not reconcile receiving records to invoices, does not review open purchase orders, fails to request information from department heads, or closes the ledger before all significant accruals have been identified. Depending on severity, the deficiency may need to be communicated to management or those charged with governance.
In summary, possible accrual testing after year-end helps the auditor obtain evidence about the completeness and cut-off of liabilities and expenses. The most effective approach does not begin only with the year-end accounts-payable ledger. It starts with post-year-end payments, invoices, receiving records, supplier statements, contracts, and other independent sources, and then traces those items backward to determine whether the obligation existed at year-end. The procedure is relevant not only to accounts payable and expenses but also to inventory, cost of sales, payroll, taxes, interest, fixed assets, provisions, intercompany accounts, and related disclosures.
Possible Accrual Testing ในทางปฏิบัติมักหมายถึงการตรวจค้นหาหนี้สินหรือค่าใช้จ่ายค้างจ่ายที่ควรรับรู้ ณ วันสิ้นงวด แต่กิจการยังไม่ได้บันทึก หรือบันทึกไว้ต่ำกว่าจำนวนที่ควรจะเป็น วิธีตรวจสอบดังกล่าวมีความใกล้เคียงกับการค้นหาหนี้สินที่ยังไม่ได้บันทึกและการตรวจรายการจ่ายเงินภายหลังวันสิ้นงวด
วัตถุประสงค์หลักของวิธีตรวจสอบนี้คือการตรวจสอบความครบถ้วนของหนี้สินและค่าใช้จ่าย สำหรับสินทรัพย์และรายได้ ผู้สอบบัญชีมักให้ความสำคัญกับความเสี่ยงว่ารายการที่บันทึกไว้มีอยู่จริงหรือไม่ แต่สำหรับหนี้สินและค่าใช้จ่าย ความเสี่ยงสำคัญมักอยู่ที่กิจการมีภาระผูกพันเกิดขึ้นแล้วแต่ไม่ได้บันทึกไว้ การตรวจรายการจ่ายเงิน ใบแจ้งหนี้ เอกสารรับสินค้า สัญญา และข้อมูลอื่นที่เกิดขึ้นภายหลังวันสิ้นงวดจึงช่วยค้นหารายการที่อาจตกหล่นได้
วิธีตรวจสอบนี้เป็นการตอบสนองเชิงเนื้อหาสาระต่อความเสี่ยงที่หนี้สินและค่าใช้จ่ายแสดงไว้ต่ำเกินไปตามหลักของมาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 330 และ 500 ข้อมูลภายหลังวันสิ้นงวดอาจเป็นหลักฐานที่มีน้ำหนัก เนื่องจากทำให้ทราบจำนวนที่ผู้ขายเรียกเก็บหรือบริษัทจ่ายจริง อย่างไรก็ตาม ผู้สอบบัญชียังต้องพิจารณาว่าสินค้าหรือบริการที่เกี่ยวข้องเกิดขึ้นก่อนหรือหลังวันสิ้นงวด
Possible Accrual Testing ยังช่วยตรวจสอบการตัดยอดด้วย ใบแจ้งหนี้ที่บริษัทได้รับหรือจ่ายในเดือนมกราคมไม่ได้หมายความว่าจะต้องเป็นค่าใช้จ่ายของเดือนมกราคมเสมอไป หากกิจการได้รับสินค้า ได้รับบริการ หรือมีภาระผูกพันเกิดขึ้นก่อนวันสิ้นปี กิจการอาจต้องบันทึกเจ้าหนี้หรือค่าใช้จ่ายค้างจ่าย ณ วันสิ้นงวด ในทางกลับกัน การที่บริษัทจ่ายเงินหลังวันสิ้นปีไม่นานก็ไม่ได้หมายความว่าต้องตั้งค้างจ่ายเสมอไป หากรายการนั้นเกี่ยวข้องกับงวดใหม่ทั้งหมด
วันที่ในใบแจ้งหนี้และวันที่จ่ายเงินจึงไม่ใช่ปัจจัยชี้ขาด ผู้สอบบัญชีต้องพิจารณาว่ากิจการได้รับสินค้าหรือบริการเมื่อใด การควบคุมสินค้าโอนมาเมื่อใด ภาระผูกพันตามสัญญาเกิดขึ้นเมื่อใด และเข้าเงื่อนไขการรับรู้ ณ วันสิ้นงวดหรือไม่ ใบสั่งซื้อที่ยังไม่มีการส่งมอบสินค้าโดยทั่วไปยังไม่ทำให้ต้องรับรู้หนี้สิน เว้นแต่มีข้อเท็จจริงอื่น เช่น สัญญาที่สร้างภาระซึ่งอาจอยู่ภายใต้หลักการของ IAS 37
ข้อมูลที่ได้รับภายหลังวันสิ้นงวดอาจเป็นเหตุการณ์ที่ต้องปรับปรุงตัวเลข หากข้อมูลนั้นให้หลักฐานเพิ่มเติมเกี่ยวกับเงื่อนไขที่มีอยู่แล้ว ณ วันสิ้นงวด ตัวอย่างเช่น ใบแจ้งค่าไฟฟ้าที่ได้รับภายหลังวันสิ้นปีอาจยืนยันจำนวนค่าไฟฟ้าที่กิจการใช้ไปแล้วก่อนสิ้นปี IAS 10 แยกเหตุการณ์ลักษณะนี้ออกจากเหตุการณ์ใหม่ซึ่งเพิ่งเกิดขึ้นภายหลังวันสิ้นงวด
วิธีตรวจสอบดังกล่าวยังช่วยประเมินคุณภาพของกระบวนการปิดบัญชี ค้นหารายการปรับปรุงล่าช้า ตรวจอคติของฝ่ายบริหารในการบันทึกค่าใช้จ่ายต่ำเกินไป และประเมินความสมเหตุสมผลของประมาณการค้างจ่าย หากพบว่ากิจการละเว้นค่าใช้จ่ายอย่างต่อเนื่อง เลื่อนวันที่บันทึก หรือเก็บใบแจ้งหนี้ไว้ไม่ลงบัญชีเพื่อเพิ่มกำไร เงินทุนหมุนเวียน หรือหลีกเลี่ยงการผิดเงื่อนไขเงินกู้ อาจต้องนำไปพิจารณาเป็นความเสี่ยงด้านการทุจริตหรือการแทรกแซงการควบคุม
ผู้สอบบัญชีควรเริ่มจากการกำหนดระยะเวลาที่จะตรวจย้อนหลังจากข้อมูลภายหลังวันสิ้นงวด ไม่มีระยะเวลาตายตัวที่เหมาะกับทุกกิจการ ต้องพิจารณารอบการรับใบแจ้งหนี้และการจ่ายเงินตามปกติ หากกิจการจ่ายเจ้าหนี้ภายใน 30 วัน ระยะเวลาตรวจอาจแตกต่างจากธุรกิจก่อสร้างที่ผู้รับเหมาส่งใบเรียกเก็บเงินหลายเดือนหลังจากทำงานเสร็จ หากกระบวนการปิดบัญชีอ่อนแอ ผู้ขายออกใบแจ้งหนี้ล่าช้า หรือปีก่อนเคยพบหนี้สินตกหล่น ผู้สอบบัญชีควรพิจารณาขยายระยะเวลาการตรวจ
ข้อมูลที่ควรขอไม่ได้จำกัดอยู่เพียงทะเบียนเจ้าหนี้ แต่ควรรวมรายการจ่ายเงินหลังวันสิ้นปี รายการเดินบัญชีธนาคาร บัญชีเจ้าหนี้ ใบแจ้งหนี้ที่ได้รับภายหลังวันสิ้นงวด ทะเบียนรับใบแจ้งหนี้ ใบรับสินค้าที่ยังไม่จับคู่กับใบแจ้งหนี้ ใบสั่งซื้อคงค้าง ใบแจ้งยอดจากผู้ขาย รายการเบิกค่าใช้จ่าย ข้อมูลเงินเดือน แบบภาษี สัญญา และรายการบันทึกบัญชีด้วยมือที่ลงภายหลังการปิดบัญชี
การเลือกตรวจจากทะเบียนเจ้าหนี้ ณ วันสิ้นปีเพียงอย่างเดียวอาจไม่ช่วยค้นหาหนี้สินที่ตกหล่น เพราะรายการที่ไม่ได้บันทึกย่อมไม่อยู่ในทะเบียนดังกล่าว ผู้สอบบัญชีควรเริ่มจากข้อมูลภายหลังหรือข้อมูลจากแหล่งอื่น เช่น รายการจ่ายเงิน ใบแจ้งหนี้ที่ได้รับ ใบแจ้งยอดของผู้ขาย และเอกสารรับสินค้า แล้วติดตามย้อนกลับไปว่าสินค้าหรือบริการเกี่ยวข้องกับงวดใด
ก่อนเลือกตัวอย่าง ผู้สอบบัญชีต้องพิสูจน์ว่าประชากรที่นำมาใช้มีความครบถ้วน รายการจ่ายเงินภายหลังวันสิ้นงวดควรกระทบยอดกับรายการเดินบัญชีธนาคารและบัญชีเงินสด บัญชีย่อยเจ้าหนี้ควรกระทบยอดกับบัญชีคุม หากกิจการมีทะเบียนรับใบแจ้งหนี้ตามลำดับเลขที่ ควรตรวจเลขที่ขาดหาย และหากใช้รายงานจากระบบในการเลือกตัวอย่าง ต้องทดสอบความครบถ้วนและความถูกต้องของรายงานก่อน
การเลือกตัวอย่างควรผสมผสานทั้งจำนวนเงินและความเสี่ยง ผู้สอบบัญชีอาจตรวจรายการที่มีสาระสำคัญทั้งหมด และเลือกเพิ่มเติมจากประชากรที่เหลือ รายการที่ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษ ได้แก่ การจ่ายเงินให้ผู้ขายที่ไม่มียอดเจ้าหนี้ ณ วันสิ้นปี จำนวนเงินกลม ผู้ขายรายใหม่หรือผิดปกติ บุคคลที่เกี่ยวข้อง รายการจ่ายด้วยมือ รายการที่จ่ายทันทีหลังปิดบัญชี และผู้ขายที่มีค่าใช้จ่ายเกิดขึ้นทุกเดือนแต่กิจการไม่ได้ตั้งค้างจ่ายในเดือนสุดท้ายของปี
ไม่ควรตรวจเฉพาะรายการที่จ่ายเงินแล้ว เพราะหนี้สินบางรายการอาจยังไม่ได้จ่ายจนถึงวันที่ผู้สอบบัญชีตรวจเสร็จ การค้นหาควรรวมใบแจ้งหนี้ที่ได้รับแต่ยังไม่ชำระ ใบแจ้งยอดจากผู้ขาย ใบรับสินค้าที่ไม่พบใบแจ้งหนี้ งานที่ผู้รับเหมาทำเสร็จแล้ว รายงานความคืบหน้าตามสัญญา รายการเบิกค่าใช้จ่าย และหนังสือโต้ตอบเกี่ยวกับใบแจ้งหนี้ที่มีข้อพิพาทหรือล่าช้า
สำหรับแต่ละรายการที่เลือก ผู้สอบบัญชีควรตรวจใบแจ้งหนี้ สัญญา ใบสั่งซื้อ ใบรับสินค้า ช่วงเวลาที่ให้บริการ เงื่อนไขการส่งมอบ หลักฐานงานเสร็จ หลักฐานจ่ายเงิน และการอนุมัติ จากนั้นจึงพิจารณาว่ามีภาระผูกพันอยู่ ณ วันสิ้นงวดหรือไม่ ควรบันทึกจำนวนเท่าใด และกิจการได้บันทึกเจ้าหนี้หรือค่าใช้จ่ายค้างจ่ายไว้อย่างเหมาะสมหรือไม่
ตัวอย่างเช่น บริษัทจ่ายค่าขนส่งในเดือนมกราคมสำหรับบริการขนส่งที่ผู้ให้บริการดำเนินการเสร็จในเดือนธันวาคม ค่าใช้จ่ายดังกล่าวโดยทั่วไปควรถูกบันทึกในงบการเงินปลายปี แม้ใบแจ้งหนี้และการจ่ายเงินจะเกิดขึ้นภายหลัง แต่หากบริษัทจ่ายค่าบำรุงรักษาในเดือนมกราคมสำหรับบริการตลอดปีถัดไป รายการนั้นอาจเป็นค่าใช้จ่ายของงวดใหม่หรือค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า ไม่ใช่ค่าใช้จ่ายค้างจ่ายของปีก่อน
ผู้สอบบัญชีควรใช้ข้อมูลจริงภายหลังวันสิ้นงวดประเมินประมาณการที่กิจการบันทึกไว้ด้วย เช่น ฝ่ายบริหารประมาณการค่าไฟฟ้าค้างจ่ายไว้จำนวนหนึ่ง แต่ใบแจ้งหนี้จริงที่ได้รับภายหลังสูงกว่ามาก ผู้สอบบัญชีต้องพิจารณาว่าวิธีประมาณการเดิมสมเหตุสมผลหรือไม่ ต้องปรับปรุงตัวเลขหรือไม่ และค่าใช้จ่ายค้างจ่ายรายการอื่นที่ใช้กระบวนการประมาณการเดียวกันอาจผิดพลาดด้วยหรือไม่
บัญชีเจ้าหนี้การค้าเป็นบัญชีที่เกี่ยวข้องโดยตรงที่สุด แต่ Possible Accrual Testing ควรครอบคลุมค่าใช้จ่ายค้างจ่ายหลายประเภท เช่น ค่าที่ปรึกษา ค่าสอบบัญชี ค่ากฎหมาย ค่าสาธารณูปโภค ค่าเช่า ค่าซ่อมแซม ค่าโฆษณา ค่าบริการเทคโนโลยี ค่าบริการระบบคลาวด์ ค่ารักษาความปลอดภัย ค่าทำความสะอาด ค่าขนส่ง ค่าคลังสินค้า ค่าเบี้ยประกัน ค่าสิทธิ ค่านายหน้า และค่าบริการอื่นที่กิจการได้รับก่อนวันสิ้นปี
สำหรับธุรกิจผลิตและธุรกิจซื้อขายสินค้า ควรครอบคลุมบัญชีซื้อ สินค้าคงเหลือ ต้นทุนขาย สินค้าที่รับแล้วแต่ยังไม่ได้รับใบแจ้งหนี้ ค่าขนส่งเข้า อากรขาเข้า ค่าผ่านพิธีการศุลกากร ค่าจ้างผู้รับเหมาช่วง ค่าบริการผลิต และสินค้าที่อยู่กับบุคคลภายนอก ใบแจ้งหนี้ที่ตกหล่นอาจไม่ได้ทำให้เจ้าหนี้ต่ำเกินไปเพียงอย่างเดียว แต่อาจทำให้สินค้าคงเหลือ ต้นทุนขาย หรือต้นทุนการผลิตต่ำเกินไปด้วย
บัญชีเกี่ยวกับพนักงานที่ควรพิจารณา ได้แก่ เงินเดือน ค่าล่วงเวลา โบนัส ค่านายหน้า วันลาพักร้อน ผลประโยชน์พนักงาน เงินสมทบประกันสังคม เงินสมทบกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ ภาษีเงินเดือน และค่าชดเชย ผู้สอบบัญชีอาจนำรายการจ่ายเงินเดือนและการคำนวณภายหลังวันสิ้นปีมาเปรียบเทียบกับสัญญาจ้าง ข้อมูลการลงเวลา ผลงาน และมติอนุมัติโบนัส
บัญชีเกี่ยวกับแหล่งเงินทุนอาจรวมดอกเบี้ยค้างจ่าย ค่าธรรมเนียมวงเงิน ค่าธรรมเนียมธนาคาร จำนวนเงินตามตราสารอนุพันธ์ และค่าธรรมเนียมเกี่ยวกับเงินกู้ ผู้สอบบัญชีควรตรวจรายการเดินบัญชีธนาคาร การคำนวณของเจ้าหนี้ สัญญาเงินกู้ และตารางดอกเบี้ยภายหลังวันสิ้นงวด เพื่อพิจารณาว่าจำนวนที่เกี่ยวข้องกับช่วงเวลาก่อนสิ้นปีบันทึกไว้ครบถ้วนหรือไม่
บัญชีภาษีอาจรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย ภาษีเงินเดือน ภาษีเงินได้นิติบุคคล ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง อากรศุลกากร และภาระต่อหน่วยงานรัฐอื่น แบบภาษีและการจ่ายภายหลังวันสิ้นงวดอาจให้หลักฐานเกี่ยวกับหนี้สินที่ควรรับรู้ แต่ต้องแยกภาระภาษีที่มีอยู่ ณ วันสิ้นปีออกจากค่าปรับหรือการประเมินใหม่ที่เกิดขึ้นภายหลัง
รายการสินทรัพย์ถาวรก็อาจได้รับผลกระทบ การจ่ายเงินหลังวันสิ้นปีอาจเกี่ยวกับเครื่องจักรที่ส่งมอบแล้ว หรืองานก่อสร้างที่ดำเนินการเสร็จก่อนสิ้นปี การไม่บันทึกรายการจะทำให้ทั้งสินทรัพย์ถาวรหรืองานระหว่างก่อสร้างและเจ้าหนี้แสดงต่ำเกินไป ผู้สอบบัญชีควรตรวจใบส่งมอบ ใบติดตั้ง ใบรับรองผลงาน ใบเรียกเก็บตามความก้าวหน้า เงินประกันผลงาน และตารางงานระหว่างก่อสร้าง
Possible Accrual Testing อาจช่วยให้หลักฐานเกี่ยวกับประมาณการหนี้สิน เช่น การรับประกันสินค้า คดีความ การปรับโครงสร้าง ภาระฟื้นฟูสถานที่ และสัญญาที่สร้างภาระ แต่การตรวจรายการจ่ายเงินภายหลังเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอสำหรับบัญชีเหล่านี้ เพราะประมาณการหนี้สินมีความไม่แน่นอนด้านจำนวนเงินหรือเวลา ผู้สอบบัญชียังต้องประเมินเกณฑ์การรับรู้ วิธีประมาณการ สมมติฐาน ข้อมูลทางกฎหมาย และการเปิดเผยข้อมูลตาม IAS 37 แยกต่างหาก
รายการกับบุคคลหรือกิจการที่เกี่ยวข้องและรายการระหว่างบริษัทไม่ควรถูกละเลย ฝ่ายบริหารอาจยังไม่ได้บันทึกค่าบริหารจัดการ ค่าบริการส่วนกลาง ค่าสิทธิ ดอกเบี้ย เงินทดรอง หรือค่าใช้จ่ายที่บริษัทในกลุ่มเรียกเก็บ ผู้สอบบัญชีควรตรวจใบเพิ่มหนี้และใบลดหนี้ภายหลังวันสิ้นปี หนังสือยืนยันระหว่างบริษัท หนังสือโต้ตอบ และรายการปรับปรุงงบการเงินรวม
เมื่อพบหนี้สินที่อาจตกหล่น ผู้สอบบัญชีต้องประเมินว่าเป็นข้อผิดพลาดเฉพาะรายการหรือสะท้อนปัญหาในวงกว้าง อาจต้องขยายระยะเวลาตรวจ เพิ่มผู้ขาย เพิ่มสถานที่ หรือเพิ่มประเภทค่าใช้จ่ายที่เลือกตรวจ รวมถึงค้นหาว่ามีใบแจ้งหนี้อื่นที่เกิดจากสาเหตุเดียวกันแต่ยังไม่ถูกพบหรือไม่
ข้อผิดพลาดที่พบต้องถูกรวบรวม เว้นแต่เป็นรายการเล็กน้อยอย่างชัดเจน และต้องประเมินทั้งรายรายการและโดยรวม แม้จำนวนเงินจะต่ำกว่าความมีสาระสำคัญโดยรวม แต่รายการอาจมีสาระสำคัญจากลักษณะ หากทำให้ผลขาดทุนเปลี่ยนเป็นกำไร ช่วยไม่ให้ผิดเงื่อนไขเงินกู้ เพิ่มโบนัสของผู้บริหาร หรือแสดงถึงการจงใจของฝ่ายบริหาร มาตรฐานการสอบบัญชี รหัส 450 กำหนดให้ผู้สอบบัญชีประเมินผลของข้อผิดพลาดที่พบและข้อผิดพลาดที่ยังไม่ได้แก้ไขต่องบการเงินและงานสอบบัญชี
ผู้สอบบัญชีควรประเมินผลต่อการควบคุมภายในด้วย หากพบหนี้สินตกหล่นซ้ำ ๆ อาจแสดงว่ากิจการไม่ได้กระทบยอดใบรับสินค้ากับใบแจ้งหนี้ ไม่ได้ทบทวนใบสั่งซื้อคงค้าง ไม่ได้สอบถามค่าใช้จ่ายจากหัวหน้าหน่วยงาน หรือปิดบัญชีก่อนระบุค่าใช้จ่ายค้างจ่ายครบถ้วน ข้อบกพร่องดังกล่าวอาจต้องสื่อสารกับฝ่ายบริหารหรือผู้มีหน้าที่กำกับดูแลตามระดับความรุนแรง
โดยสรุป Possible Accrual Testing ภายหลังวันสิ้นงวดช่วยให้ผู้สอบบัญชีได้หลักฐานเกี่ยวกับความครบถ้วนและการตัดยอดของหนี้สินกับค่าใช้จ่าย วิธีตรวจที่มีประสิทธิผลไม่ควรเริ่มจากทะเบียนเจ้าหนี้ปลายปีเพียงอย่างเดียว แต่ควรเริ่มจากรายการจ่ายเงิน ใบแจ้งหนี้ เอกสารรับสินค้า ใบแจ้งยอดผู้ขาย สัญญา และข้อมูลอิสระภายหลังวันสิ้นงวด แล้วติดตามย้อนกลับไปว่าภาระผูกพันเกิดขึ้นก่อนวันสิ้นปีหรือไม่ วิธีตรวจดังกล่าวไม่ได้ใช้เฉพาะเจ้าหนี้และค่าใช้จ่าย แต่ยังเกี่ยวข้องกับสินค้าคงเหลือ ต้นทุนขาย เงินเดือน ภาษี ดอกเบี้ย สินทรัพย์ถาวร ประมาณการหนี้สิน รายการระหว่างบริษัท และการเปิดเผยข้อมูลที่เกี่ยวข้องด้วย
