Becoming a Certified Public Accountant, or CPA, in Thailand requires more than passing an examination. A person must meet education requirements, register as an audit trainee, complete practical audit training, pass the CPA examinations, and comply with the rules of the Federation of Accounting Professions.
The first basic requirement is education. In general, the applicant should graduate in accounting at not lower than a bachelor’s degree level, or hold an equivalent accounting qualification recognized by the Federation of Accounting Professions. The TFAC public manual for CPA examination application also states that the applicant must pass the accounting subjects required by the committee.
The second requirement is audit training status. A person who wants to apply for the CPA examination must have the status of an audit trainee. TFAC’s public manual states that the applicant must have audit trainee status before applying for the CPA examination.
The third requirement is practical audit training. The audit trainee must normally complete audit training for not less than three years but not more than five years, with total audit training hours of not less than 3,000 hours, or complete the approved audit certificate program under TFAC rules. TFAC guidance also states that if the trainee does not complete the audit training within five years from the date of notification, the audit training request will end.
The fourth requirement is passing the CPA examinations. The current TFAC examination page shows six main examination subjects: Accounting 1, Accounting 2, Auditing 1, Auditing 2, Law related to the auditing profession 1, and Law related to the auditing profession 2. Under the amendment effective in 2024, TFAC states that a passed examination result can be accumulated for up to seven years from the date of passing that subject, subject to the applicable rules.
After becoming a CPA, the person must continue to maintain professional status. This includes complying with professional ethics, paying relevant fees, and completing continuing professional development. TFAC guidance states that CPAs are required to complete 40 CPD hours per year, consisting of 20 formal hours and 20 informal hours, with specific requirements for accounting, auditing, and ethics content.
In practice, a person who wants to become a CPA should plan early. The pathway is not only about examination technique. It also requires real audit experience, proper documentation of training hours, understanding of Thai accounting and auditing standards, tax and business law knowledge, professional ethics, and discipline in maintaining CPD after obtaining the license.
In summary, the basic pathway to become a CPA in Thailand is: obtain a recognized accounting education, register as an audit trainee, complete the required audit training, pass the CPA examinations, apply for the CPA license, and maintain professional status through CPD and ethical compliance.
การเป็นผู้สอบบัญชีรับอนุญาต หรือ CPA ในประเทศไทย ไม่ได้ขึ้นอยู่กับการสอบผ่านเพียงอย่างเดียว แต่ต้องมีคุณสมบัติด้านการศึกษา การขึ้นทะเบียนเป็นผู้ฝึกหัดงานสอบบัญชี การฝึกหัดงานสอบบัญชี การสอบความรู้ และการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชี
คุณสมบัติพื้นฐานข้อแรกคือด้านการศึกษา โดยทั่วไปผู้สมัครควรสำเร็จการศึกษาวิชาการบัญชีไม่ต่ำกว่าระดับปริญญาตรี หรือมีวุฒิอื่นที่เทียบเท่าปริญญาตรีสาขาวิชาการบัญชีที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง และต้องสอบผ่านวิชาการบัญชีตามที่คณะกรรมการกำหนด คู่มือการสมัครสอบ CPA ของสภาวิชาชีพบัญชีระบุหลักเกณฑ์ดังกล่าวไว้ในเงื่อนไขการสมัครสอบ
คุณสมบัติข้อที่สองคือ ต้องมีสถานะเป็นผู้ฝึกหัดงานสอบบัญชี ก่อนสมัครสอบ CPA คู่มือของสภาวิชาชีพบัญชีระบุว่า ผู้สมัครสอบต้องมีสถานะเป็นผู้ฝึกหัดงาน ดังนั้น ผู้ที่ต้องการเป็น CPA ควรเริ่มวางแผนเรื่องการแจ้งฝึกหัดงานและการเก็บชั่วโมงให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น
คุณสมบัติข้อที่สามคือการฝึกหัดงานสอบบัญชี โดยหลักเกณฑ์ของสภาวิชาชีพบัญชีระบุว่า การฝึกหัดงานต้องไม่น้อยกว่า 3 ปีแต่ไม่เกิน 5 ปี และมีเวลาฝึกหัดงานรวมไม่น้อยกว่า 3,000 ชั่วโมง หรือเข้ารับการฝึกอบรมในหลักสูตรประกาศนียบัตรทางการสอบบัญชีตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด หากฝึกหัดงานไม่เสร็จภายใน 5 ปีนับจากวันที่ยื่นคำขอแจ้งการฝึกหัดงาน คำขอฝึกหัดงานนั้นจะสิ้นสุดลง
คุณสมบัติข้อที่สี่คือการสอบผ่านวิชาที่กำหนด ปัจจุบันหน้าประกาศการทดสอบของสภาวิชาชีพบัญชีแสดงรายวิชาหลัก ได้แก่ การบัญชี 1 การบัญชี 2 การสอบบัญชี 1 การสอบบัญชี 2 กฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี 1 และกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการประกอบวิชาชีพสอบบัญชี 2 นอกจากนี้ ข้อบังคับที่มีผลใช้บังคับในปี 2567 กำหนดให้ผู้เข้ารับการทดสอบสามารถสะสมผลการสอบที่ผ่านแต่ละวิชาได้ไม่เกิน 7 ปีนับจากวันที่สอบผ่านวิชานั้น ตามเงื่อนไขที่กำหนด
หลังได้รับใบอนุญาตแล้ว ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตยังต้องรักษาสถานะทางวิชาชีพ เช่น ปฏิบัติตามจรรยาบรรณ ชำระค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้อง และเก็บชั่วโมงพัฒนาความรู้ต่อเนื่องทางวิชาชีพ โดยสภาวิชาชีพบัญชีระบุว่า CPA ต้องมี CPD รวม 40 ชั่วโมงต่อปี แบ่งเป็นชั่วโมงที่เป็นทางการอย่างน้อย 20 ชั่วโมง และไม่เป็นทางการ 20 ชั่วโมง โดยมีข้อกำหนดเรื่องเนื้อหาด้านบัญชีหรือสอบบัญชี และจรรยาบรรณ
ในทางปฏิบัติ ผู้ที่ต้องการเป็น CPA ควรวางแผนล่วงหน้า เพราะเส้นทางนี้ไม่ใช่แค่การอ่านหนังสือสอบ แต่ต้องมีประสบการณ์สอบบัญชีจริง มีการเก็บชั่วโมงที่ถูกต้อง เข้าใจมาตรฐานบัญชี มาตรฐานการสอบบัญชี ภาษี กฎหมายธุรกิจ จรรยาบรรณ และมีวินัยในการพัฒนาความรู้ต่อเนื่องหลังได้รับใบอนุญาต
โดยสรุป เส้นทางพื้นฐานของการเป็น CPA ในประเทศไทยคือ จบการศึกษาด้านบัญชีที่สภาวิชาชีพบัญชีรับรอง ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ฝึกหัดงานสอบบัญชี เก็บชั่วโมงฝึกหัดงานให้ครบ สอบผ่านรายวิชาที่กำหนด ยื่นขอรับใบอนุญาต และรักษาสถานะวิชาชีพด้วยการปฏิบัติตามจรรยาบรรณและการเก็บชั่วโมง CPD อย่างต่อเนื่อง
