On August 21, 2026, the Federation of Accounting Professions of Thailand published an explanatory guide to TFRS 18, *Presentation and Disclosure in Financial Statements*. The guide is intended to help accountants, auditors, academics and other users understand the key presentation and disclosure principles of the new standard. Importantly, the Federation states that the explanatory guide itself is not part of the financial reporting standards; it is supporting material designed to make the requirements easier to understand and apply.
TFRS 18 is one of the most significant changes to the presentation of Thai financial statements in many years. It will replace TAS 1, *Presentation of Financial Statements*, and applies to annual reporting periods beginning on or after January 1, 2028, with earlier application permitted. The Thai effective date is one year later than IFRS 18 internationally, which becomes effective for annual periods beginning on or after January 1, 2027.
The first point accountants should understand is that TFRS 18 is primarily about how financial performance is presented and explained, rather than introducing a completely new recognition and measurement model. The Federation’s guide emphasises that TFRS 18 does not change the overall measurement of financial performance and does not, by itself, change the company’s total net profit. What may change substantially is where income and expenses appear, which subtotals are presented, and how management explains performance to users.
The most visible change will be the structure of the statement of profit or loss. TFRS 18 requires income and expenses to be classified into five categories: operating, investing, financing, income taxes and discontinued operations. The purpose is to create a more consistent structure so that users can compare financial performance across companies more easily.
For many non-financial companies, the operating category will contain income and expenses from the company’s main business activities as well as other income and expenses that do not belong in another specified category. The investing category generally captures returns from assets that generate returns largely independently of other resources, together with certain investments in associates, joint ventures and unconsolidated subsidiaries. The financing category focuses principally on income and expenses associated with financing liabilities. However, special considerations apply to entities such as banks, investment businesses and entities for which investing in assets or providing financing to customers is a main business activity.
This classification matters because TFRS 18 introduces more standardised subtotals in the statement of profit or loss. In particular, companies will generally present operating profit or loss, profit or loss before financing and income taxes, and profit or loss. This means that “operating profit” will no longer simply be a subtotal that each company can define largely according to its own presentation practice. Its position in the financial statements will be supported by the new classification principles.
This could materially change the appearance of a company’s income statement even when net profit remains exactly the same. For example, interest income, foreign-exchange differences, gains and losses on investments, income from associates, lease-related interest and other items may need to be reconsidered to determine which category they belong to. Finance teams should therefore not think of TFRS 18 as merely changing the layout of a financial statement template. It requires a detailed mapping of the chart of accounts and an understanding of the economic nature of each significant income and expense stream.
A second major change concerns how operating expenses are presented. Companies may present expenses by nature, by function, or use a combination if that provides the most useful structured summary. However, where expenses are presented by function—for example, cost of sales, selling expenses and administrative expenses—the new requirements increase transparency about important expenses by nature. The Federation’s guide identifies five particularly important categories: depreciation, amortisation, employee benefits, impairment losses and reversals, and inventory write-downs and reversals.
This can have a significant systems implication. A company may currently be able to produce “cost of sales” and “administrative expenses” from the general ledger, but may not easily identify how much depreciation or employee cost is embedded in each function. Under TFRS 18, finance teams may need more granular information and stronger cost-allocation processes. Companies should therefore examine their chart of accounts, cost centres, consolidation systems and reporting packages well before the effective date.
A third important area is aggregation and disaggregation. TFRS 18 strengthens the principle that items sharing similar characteristics should be grouped together, while items with different characteristics should be separated when the information is material. It also discourages uninformative labels such as “other” when a more meaningful description is available. The objective is to prevent material information from becoming obscured inside large miscellaneous balances.
The fourth—and potentially most important change for listed companies—is the introduction of disclosures for management-defined performance measures, or MPMs. These are certain subtotals of income and expenses used in public communications to communicate management’s view of an aspect of the company’s overall financial performance but which are not specified by accounting standards. Examples may include measures such as “adjusted operating profit” or another company-specific adjusted profit measure, depending on whether the measure meets the definition in TFRS 18.
This is significant because performance measures that may previously have appeared primarily in investor presentations, earnings releases or management commentary can now create disclosure requirements within the financial statements. For each qualifying measure, the company must explain what aspect of performance it communicates and why management believes the measure is useful, explain how it is calculated, and reconcile it to the most directly comparable subtotal required by the accounting standards. The reconciliation also includes the income-tax effect and the effect on non-controlling interests of the reconciling items.
This will require much stronger governance over adjusted performance measures. CFOs should identify which measures are being communicated publicly, who approves the definitions, how adjustments are calculated, whether definitions remain consistent from year to year, and whether the same information can be reproduced from controlled accounting data. A measure used repeatedly in investor communications can no longer be viewed simply as a presentation created by Investor Relations if it falls within the TFRS 18 definition.
TFRS 18 also affects the cash flow statement through consequential amendments to TAS 7. The Federation’s guide explains that, for the indirect method, operating profit or loss becomes the starting point and that previous presentation choices concerning interest and dividends are changed. Companies should therefore review not only the income statement but also their cash-flow mapping and consolidation process.
The transition requirements make early preparation particularly important. TFRS 18 requires retrospective application. For a calendar-year company first applying TFRS 18 for the year ending December 31, 2028, this means that comparative information for 2027 will also need to be presented under the new requirements. Companies that wait until 2028 to start the project may therefore discover that the historical information necessary to reconstruct the comparative presentation is difficult to obtain.
The practical implementation project should therefore begin well before January 2028. Finance teams should map existing income and expense accounts into the new categories, identify judgments over operating, investing and financing classification, assess how expenses by nature can be extracted, review all publicly communicated performance measures, redesign relevant financial statement notes, evaluate the impact on the cash flow statement, and determine how 2027 comparative information will be captured.
Listed companies should also coordinate Accounting, FP&A, Investor Relations, Legal and the Audit Committee because management performance measures may originate outside the traditional financial reporting process.
For auditors, TFRS 18 creates new areas of audit attention even though it does not necessarily change the company’s net profit. Classification errors can materially distort operating profit or other subtotals while leaving bottom-line profit unchanged. Auditors will need to understand management’s classification judgments, test the completeness and accuracy of information supporting expense disclosures, evaluate controls over management-defined performance measures and examine the retrospective re-presentation of comparative information. The audit risk will therefore increasingly include how performance is portrayed, not only whether total profit is mathematically correct.
The August 21, 2026 explanatory guide is therefore useful not simply as reading material for accountants preparing for a future standard. It is an early signal for companies to begin implementation. TFRS 18 becomes mandatory for annual periods beginning on or after January 1, 2028, but for many companies the data, systems and comparative-period work effectively begin during 2027 or even earlier.
In summary, TFRS 18 does not principally rewrite how companies recognise revenue, assets or liabilities. Instead, it changes the architecture through which financial performance is communicated. Operating profit becomes more standardised, income and expenses are organised into defined categories, expense information becomes more transparent, management-defined performance measures move closer to the audited financial statements, and aggregation and disaggregation receive greater discipline. The number at the bottom of the income statement may remain the same—but the story that users see on the way to that number may look very different.
เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569 สภาวิชาชีพบัญชี ในพระบรมราชูปถัมภ์ เผยแพร่คู่มืออธิบายมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 18 เรื่อง การแสดงรายการและการเปิดเผยข้อมูลในงบการเงิน เพื่อช่วยให้นักบัญชี ผู้สอบบัญชี คณาจารย์ และผู้สนใจเข้าใจหลักการของมาตรฐานฉบับใหม่นี้ได้ง่ายขึ้น อย่างไรก็ตาม สภาวิชาชีพบัญชีระบุไว้อย่างชัดเจนว่า คู่มือดังกล่าวไม่ถือเป็นส่วนหนึ่งของมาตรฐานการรายงานทางการเงิน แต่เป็นเอกสารประกอบความเข้าใจและการนำมาตรฐานไปใช้
TFRS 18 ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญของรูปแบบการนำเสนองบการเงินไทย โดยจะใช้แทนมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 1 เรื่อง การนำเสนองบการเงิน และมีผลบังคับใช้สำหรับรอบระยะเวลาบัญชีที่เริ่มในหรือหลังวันที่ 1 มกราคม 2571 เป็นต้นไป ทั้งนี้อนุญาตให้นำมาใช้ก่อนวันบังคับได้
สิ่งแรกที่นักบัญชีควรเข้าใจคือ TFRS 18 เน้นการเปลี่ยนแปลงเรื่อง การนำเสนอและการอธิบายผลการดำเนินงาน มากกว่าการสร้างหลักเกณฑ์ใหม่ในการรับรู้หรือวัดมูลค่ารายการ คู่มือของสภาวิชาชีพบัญชีระบุว่า มาตรฐานฉบับนี้ไม่ได้เปลี่ยนวิธีการวัดผลการดำเนินงานทางการเงินและไม่ได้ทำให้ “กำไรสุทธิ” โดยรวมเปลี่ยนไปเพียงเพราะนำมาตรฐานใหม่มาใช้ แต่สิ่งที่อาจเปลี่ยนอย่างมากคือ รายได้และค่าใช้จ่ายแต่ละรายการจะถูกจัดไว้ตรงไหน งบกำไรขาดทุนต้องแสดงยอดรวมย่อยอะไร และบริษัทต้องอธิบายผลการดำเนินงานต่อผู้ใช้งบอย่างไร
การเปลี่ยนแปลงที่เห็นได้ชัดที่สุดคือโครงสร้างของงบกำไรขาดทุน TFRS 18 กำหนดให้รายได้และค่าใช้จ่ายถูกจัดอยู่ในหนึ่งในห้าหมวด ได้แก่ การดำเนินงาน การลงทุน การจัดหาเงินทุน ภาษีเงินได้ และการดำเนินงานที่ยกเลิก เป้าหมายสำคัญคือทำให้งบกำไรขาดทุนของแต่ละกิจการมีโครงสร้างที่สม่ำเสมอและเปรียบเทียบกันได้มากขึ้น
สำหรับบริษัททั่วไป หมวดการดำเนินงานจะครอบคลุมรายได้และค่าใช้จ่ายจากกิจกรรมหลักของธุรกิจ รวมถึงรายการที่ไม่ได้ถูกจัดไปอยู่ในหมวดอื่น ส่วนหมวดการลงทุนจะเกี่ยวข้องกับผลตอบแทนจากสินทรัพย์บางประเภทที่สามารถสร้างผลตอบแทนได้ค่อนข้างเป็นอิสระจากทรัพยากรอื่น ขณะที่หมวดการจัดหาเงินทุนจะเกี่ยวข้องกับรายได้และค่าใช้จ่ายจากการจัดหาเงินทุน อย่างไรก็ตาม ธนาคาร ธุรกิจลงทุน และกิจการที่การลงทุนหรือการให้สินเชื่อแก่ลูกค้าเป็นกิจกรรมหลัก จะมีหลักเกณฑ์เฉพาะเพิ่มเติมในการจัดหมวดรายการ
ผลจากการจัดหมวดดังกล่าวคือ TFRS 18 กำหนดยอดรวมย่อยในงบกำไรขาดทุนให้มีความเป็นมาตรฐานมากขึ้น โดยเฉพาะ กำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงาน กำไรหรือขาดทุนก่อนการจัดหาเงินทุนและภาษีเงินได้ และกำไรหรือขาดทุน ดังนั้น ต่อไปคำว่า “กำไรจากการดำเนินงาน” จะไม่ได้เป็นเพียงยอดที่แต่ละบริษัทสามารถจัดรูปแบบได้อย่างอิสระเหมือนในอดีต แต่จะเชื่อมโยงกับหลักเกณฑ์การจัดหมวดที่มาตรฐานกำหนดมากขึ้น
เรื่องนี้อาจทำให้หน้าตาของงบกำไรขาดทุนเปลี่ยนไปอย่างเห็นได้ชัด แม้กำไรสุทธิจะเท่าเดิม ตัวอย่างเช่น ดอกเบี้ยรับ ผลต่างอัตราแลกเปลี่ยน กำไรจากเงินลงทุน ส่วนแบ่งกำไรจากบริษัทร่วม ดอกเบี้ยจากสัญญาเช่า หรือรายการอื่น อาจต้องถูกทบทวนใหม่ว่าควรอยู่ในหมวดใด นักบัญชีจึงไม่ควรมอง TFRS 18 ว่าเป็นเพียงการเปลี่ยนแบบฟอร์มงบการเงิน แต่ต้องลงไปถึงการเชื่อมรหัสบัญชีแต่ละกลุ่มเข้ากับลักษณะทางเศรษฐกิจของรายการ
อีกเรื่องที่สำคัญคือการนำเสนอค่าใช้จ่ายในหมวดการดำเนินงาน กิจการสามารถนำเสนอค่าใช้จ่ายตามธรรมชาติ ตามหน้าที่ หรือใช้ทั้งสองลักษณะร่วมกัน หากทำให้ผู้ใช้งบได้รับข้อมูลที่เป็นประโยชน์มากที่สุด แต่หากกิจการนำเสนอค่าใช้จ่ายตามหน้าที่ เช่น ต้นทุนขาย ค่าใช้จ่ายขาย และค่าใช้จ่ายบริหาร จะมีข้อกำหนดให้เปิดเผยข้อมูลค่าใช้จ่ายตามธรรมชาติที่สำคัญมากขึ้น ได้แก่ ค่าเสื่อมราคา ค่าตัดจำหน่าย ผลประโยชน์ของพนักงาน ผลขาดทุนและการกลับรายการด้อยค่า ตลอดจนการปรับลดและการกลับรายการมูลค่าสินค้าคงเหลือ
ผลในทางปฏิบัติคือระบบบัญชีอาจต้องละเอียดกว่าเดิม บริษัทอาจทราบยอด “ต้นทุนขาย” ได้ง่าย แต่ไม่สามารถตอบได้ทันทีว่าภายในต้นทุนขายมีค่าเสื่อมราคาและต้นทุนพนักงานเท่าใด หากข้อมูลดังกล่าวไม่สามารถดึงจากระบบได้อย่างน่าเชื่อถือ บริษัทอาจต้องปรับผังบัญชี ศูนย์ต้นทุน วิธีปันส่วน ระบบรวมงบ หรือชุดข้อมูลที่ใช้ปิดบัญชีตั้งแต่ก่อนมาตรฐานมีผลบังคับ
TFRS 18 ยังเพิ่มความสำคัญของหลักการ การรวบยอดและการแตกยอด รายการที่มีลักษณะร่วมกันควรถูกรวมอยู่ด้วยกัน ส่วนรายการที่มีลักษณะต่างกันและมีสาระสำคัญควรถูกแยกออก ไม่ควรนำข้อมูลสำคัญไปซ่อนอยู่ในรายการกว้าง ๆ เช่น “อื่น ๆ” หากสามารถใช้คำอธิบายที่มีความหมายมากกว่าได้ หลักการนี้ทำให้งบการเงินต้องไม่เพียงถูกต้อง แต่ต้องสื่อสารข้อมูลได้ชัดเจนด้วย
อีกประเด็นที่บริษัทจดทะเบียนควรให้ความสนใจเป็นพิเศษคือ มาตรวัดผลการดำเนินงานที่ฝ่ายบริหารกำหนด ซึ่งหมายถึงยอดรวมย่อยของรายได้และค่าใช้จ่ายบางประเภทที่ฝ่ายบริหารใช้สื่อสารต่อสาธารณะเพื่อแสดงมุมมองต่อผลการดำเนินงานของบริษัท แต่ไม่ได้เป็นยอดที่มาตรฐานบัญชีกำหนด ตัวอย่างอาจเป็นกำไรจากการดำเนินงานที่ปรับปรุงแล้ว หรือกำไรที่ปรับรายการพิเศษบางประเภทออก หากมาตรวัดดังกล่าวเข้าเงื่อนไขของ TFRS 18 บริษัทจะต้องนำข้อมูลบางส่วนเข้ามาเปิดเผยในหมายเหตุประกอบงบการเงิน
บริษัทต้องอธิบายว่ามาตรวัดนั้นสะท้อนผลการดำเนินงานในมุมมองของฝ่ายบริหารอย่างไร เหตุใดจึงให้ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ คำนวณด้วยวิธีใด และต้องกระทบยอดกับยอดรวมย่อยตามมาตรฐานที่เปรียบเทียบกันได้โดยตรงมากที่สุด นอกจากนี้ การกระทบยอดยังต้องแสดงผลกระทบทางภาษีเงินได้และผลกระทบต่อส่วนได้เสียที่ไม่มีอำนาจควบคุมของรายการปรับปรุงด้วย
ประเด็นนี้ทำให้ตัวเลขที่เคยอยู่ในงานของฝ่ายวางแผนการเงินหรือฝ่ายนักลงทุนสัมพันธ์ อาจเข้ามาใกล้งบการเงินที่ผ่านการตรวจสอบมากขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ประธานเจ้าหน้าที่การเงินจึงควรสำรวจตั้งแต่ตอนนี้ว่า บริษัทใช้มาตรวัดใดในการประกาศผล การนำเสนอแก่นักลงทุน หรือเอกสารสาธารณะ ใครเป็นผู้กำหนดนิยาม ใครอนุมัติรายการปรับปรุง ตัวเลขสามารถกระทบยอดกลับไปยังระบบบัญชีได้หรือไม่ และมีการควบคุมการเปลี่ยนนิยามจากปีหนึ่งไปอีกปีหนึ่งอย่างไร
TFRS 18 ยังมีผลต่อการจัดทำงบกระแสเงินสดผ่านการแก้ไขมาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 7 คู่มือของสภาวิชาชีพบัญชีระบุว่า การจัดทำงบกระแสเงินสดด้วยวิธีทางอ้อมจะเริ่มจากกำไรหรือขาดทุนจากการดำเนินงาน และมีการเปลี่ยนแปลงทางเลือกเดิมในการนำเสนอดอกเบี้ยและเงินปันผล บริษัทจึงควรทบทวนการจัดทำงบกระแสเงินสดควบคู่กับงบกำไรขาดทุน ไม่ใช่ปรับเฉพาะรูปแบบของงบกำไรขาดทุนเท่านั้น
อีกเรื่องที่ไม่ควรรอถึงปี 2571 คือการเปลี่ยนผ่าน เพราะ TFRS 18 กำหนดให้ถือปฏิบัติย้อนหลัง ดังนั้น สำหรับบริษัทที่มีรอบบัญชีตามปีปฏิทินและเริ่มใช้มาตรฐานในปี 2571 งบการเงินปีสิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม 2571 จะต้องมีข้อมูลเปรียบเทียบของปี 2570 ที่ถูกนำเสนอใหม่ตามหลักของ TFRS 18 ด้วย นั่นหมายความว่า ข้อมูลปี 2570 คือข้อมูลเปรียบเทียบของ TFRS 18 บริษัทที่เริ่มเตรียมตัวในปี 2571 อาจช้าเกินไป หากระบบเดิมไม่ได้เก็บรายละเอียดที่จำเป็นไว้
ในทางปฏิบัติ บริษัทควรเริ่มโครงการเตรียมความพร้อมก่อนวันบังคับใช้ โดยทบทวนการจัดหมวดรหัสบัญชีรายได้และค่าใช้จ่าย วิเคราะห์รายการที่ต้องใช้ดุลยพินิจระหว่างการดำเนินงาน การลงทุน และการจัดหาเงินทุน ตรวจว่าระบบสามารถแยกค่าใช้จ่ายตามธรรมชาติได้หรือไม่ สำรวจมาตรวัดผลการดำเนินงานที่สื่อสารต่อสาธารณะ ปรับหมายเหตุประกอบงบการเงิน ทบทวนงบกระแสเงินสด และเตรียมข้อมูลของปี 2570 สำหรับใช้เป็นตัวเลขเปรียบเทียบ
สำหรับผู้สอบบัญชี TFRS 18 ก็ไม่ใช่เพียงเรื่องรูปแบบงบเช่นกัน ความผิดพลาดในการจัดประเภทอาจไม่ทำให้กำไรสุทธิผิด แต่สามารถทำให้กำไรจากการดำเนินงานหรือยอดรวมย่อยอื่นผิดอย่างมีสาระสำคัญได้ ผู้สอบบัญชีจึงต้องให้ความสำคัญกับดุลยพินิจในการจัดหมวด ความครบถ้วนของข้อมูลค่าใช้จ่าย การควบคุมมาตรวัดผลการดำเนินงานที่ฝ่ายบริหารกำหนด และความถูกต้องของข้อมูลเปรียบเทียบที่นำเสนอใหม่
ดังนั้น คู่มือที่สภาวิชาชีพบัญชีเผยแพร่เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2569 ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเพียงเอกสารสำหรับอ่านก่อนมาตรฐานมีผลในอีกกว่าหนึ่งปี แต่เป็นสัญญาณให้นักบัญชี ผู้สอบบัญชี และฝ่ายบริหารเริ่มเตรียมระบบและข้อมูลตั้งแต่ตอนนี้ เพราะแม้ TFRS 18 จะเริ่มบังคับสำหรับรอบบัญชีที่เริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 2571 แต่สำหรับบริษัทที่ต้องแสดงข้อมูลเปรียบเทียบ งานจริงอาจต้องเริ่มตั้งแต่ปี 2570 หรือก่อนหน้านั้น
โดยสรุป TFRS 18 ไม่ได้เปลี่ยนสาระสำคัญของการรับรู้รายได้ สินทรัพย์ หรือหนี้สิน แต่กำลังเปลี่ยน “สถาปัตยกรรมของงบการเงิน” ให้ผู้ใช้งบเห็นผลการดำเนินงานในโครงสร้างที่เปรียบเทียบกันได้มากขึ้น กำไรจากการดำเนินงานจะมีหลักเกณฑ์ชัดขึ้น รายได้และค่าใช้จ่ายจะถูกแบ่งเป็นหมวดที่เป็นระบบ ค่าใช้จ่ายและรายการสำคัญต้องเปิดเผยอย่างโปร่งใสมากขึ้น และตัวเลขผลการดำเนินงานที่ฝ่ายบริหารใช้สื่อสารกับตลาดจะถูกเชื่อมเข้ากับหมายเหตุประกอบงบการเงินมากกว่าเดิม กำไรสุทธิอาจไม่เปลี่ยน แต่ภาพที่นักลงทุนเห็นระหว่าง “รายได้” จนถึง “กำไรสุทธิ” อาจเปลี่ยนไปอย่างมาก
